Việt Nam vươn cao

05/05/2026

Một bài viết đáng để tham khảo từ tác giả Đinh Công Tuyến (Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh)

https://vnexpress.net/mo-hinh-xa-hoi-chu-nghia-viet-nam-duoc-dinh-hinh-the-nao-5070089.html

Mô hình xã hội xã hội chủ nghĩa Việt Nam được xác lập qua các văn kiện Đảng với 8 đặc trưng cốt lõi, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

25/04/2026

🫡 Không để lịch sử bị bóp méo

“Lợi dụng không gian mạng và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các thế lực chống phá đang gia tăng xuyên tạc ý nghĩa Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Khi lịch sử bị “bóp méo” bằng AI, hình ảnh giả, video giả và dữ liệu giả, yêu cầu đặt ra càng rõ hơn bao giờ hết, đó là phải giữ vững sự thật lịch sử, giữ vững chân lý của độc lập, tự do, thống nhất và đại đoàn kết dân tộc.”

👉 Chống phá có chủ đích

Cứ đến dịp 30-4, những luận điệu xuyên tạc lại được tung ra theo một kịch bản cũ, chỉ khác ở chỗ thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn. Họ gọi ngày toàn thắng là “ngày chia rẽ”; bóp méo bản chất cuộc kháng chiến chống Mỹ, thống nhất nước nhà dưới vỏ bọc danh nghĩa “hòa giải” để xóa nhòa ranh giới giữa chính nghĩa và phi nghĩa. Nguy hiểm hơn, họ tận dụng AI, công nghệ cắt ghép, âm thanh giả, hình ảnh giả, video giả để tạo ra thứ cảm giác thật - giả lẫn lộn, rồi phát tán với dụng ý làm mờ sự thật, gây nhiễu loạn nhận thức, khoét sâu vào lịch sử nhằm công kích hiện tại. Đó không còn là sự xuyên tạc đơn lẻ, mà là một kiểu chống phá có chủ đích đối với tinh thần đại đoàn kết dân tộc.

Ngày 30-4-1975 là ngày chấm dứt chiến tranh, non sông về một mối, mở ra thời kỳ cả dân tộc bước vào kỷ nguyên độc lập, thống nhất và cùng đi lên. Đó là thắng lợi của chân lý “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”, là kết tinh của khát vọng hòa bình, của ý chí không chấp nhận một đất nước bị chia đôi, càng không cam chịu làm nô lệ, không lùi bước trước bất kỳ thế lực áp đặt nào. Do vậy, luận điệu coi 30-4 là “ngày chia rẽ” thực chất là một sự đánh tráo bản chất hết sức thâm độc. Nếu không có Đại thắng mùa Xuân năm 1975, sẽ không có một Việt Nam thống nhất để hàn gắn, để kiến thiết, để đổi mới và phát triển. Gọi ngày kết thúc chia cắt là “ngày chia rẽ” không chỉ sai sự thật. Đó còn là sự xúc phạm đối với xương máu của hàng triệu người Việt Nam đã ngã xuống vì độc lập, tự do, thống nhất của Tổ quốc.

Cũng cần nói rõ rằng hòa hợp dân tộc chân chính không bao giờ được xây dựng trên sự phủ nhận lịch sử. Khép lại quá khứ để hướng tới tương lai không có nghĩa là cho phép bóp méo quá khứ. Mở rộng vòng tay đoàn kết không đồng nghĩa với im lặng trước xuyên tạc. Càng trân trọng hòa hợp, càng phải bảo vệ sự thật. Càng muốn củng cố đại đoàn kết, càng không thể để những luận điệu sai trái phá vỡ nền tảng tinh thần chung của dân tộc. Chính vì thế, đấu tranh bảo vệ ý nghĩa của ngày 30-4 không nhằm khơi lại hận thù, mà nhằm giữ gìn lẽ phải lịch sử, giữ gìn đạo lý dân tộc và giữ gìn nền tảng tinh thần để đất nước đi tới tương lai.

👉 Câu trả lời đanh thép

Thực tiễn nửa thế kỷ qua là câu trả lời đanh thép nhất đối với mọi lời bóp méo. Lịch sử phát triển của Việt Nam sau thống nhất chính là bằng chứng sống động nhất cho ý nghĩa lớn lao của ngày toàn thắng.

Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa trong 40 năm qua đưa ra những con số rất có sức thuyết phục. Giai đoạn 2016-2025, tăng trưởng GDP bình quân đạt khoảng 6,2% mỗi năm. Đến năm 2025, GDP đạt trên 510 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 5.000USD. Riêng năm 2024, quy mô GDP theo giá hiện hành ước đạt 476,3 tỷ USD, đưa Việt Nam đứng thứ 32 thế giới và thứ 4 trong ASEAN. Chỉ số phát triển con người đạt 0,766, tuổi thọ trung bình đạt 74,5 tuổi. Những thành tựu ấy được xây dựng trên nền tảng hòa bình, độc lập, thống nhất, ổn định chính trị và đoàn kết dân tộc mà ra.

Từ đó càng thấy rõ hơn mục tiêu sâu xa của những luận điệu chống phá hiện nay. Họ không chỉ xuyên tạc một ngày lễ lớn, mà còn nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận con đường mà nhân dân Việt Nam đã lựa chọn, kích động tâm lý hoài nghi chế độ và chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ngày trước, họ dùng truyền đơn, tài liệu phản động, phát thanh từ bên ngoài. Giờ đây, họ dùng thuật toán mạng xã hội, AI, các công cụ tạo giả để ngụy trang cho dã tâm cũ. Công cụ đã khác, nhưng mục tiêu chống phá không hề thay đổi. Vì thế, đấu tranh trên mặt trận tư tưởng hôm nay phải đồng thời đấu tranh bảo vệ sự thật lịch sử và đấu tranh chống thao túng nhận thức bằng công nghệ.

Trong cuộc đấu tranh ấy, báo chí cách mạng phải giữ vai trò mũi nhọn; thanh niên, sinh viên là lực lượng xung kích đi đầu. Không né tránh, không phản bác hời hợt, càng không thể để không gian mạng bị lấp đầy bởi tiếng nói xuyên tạc, còn tiếng nói bảo vệ lịch sử lại chậm chạp, mờ nhạt. Phải dùng sự thật để bác bỏ dối trá. Phải dùng thành tựu phát triển của đất nước để trả lời những luận điệu bôi đen. Khi người trẻ hiểu đúng cái giá của hòa bình, hiểu đúng giá trị của độc lập và thấm sâu ý nghĩa của thống nhất, những sản phẩm ngụy tạo dù tinh vi đến đâu cũng khó có thể lay chuyển được niềm tin.

[Box] Ngày 30-4 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son bất diệt. Đó là ngày chiến tranh lùi lại phía sau để hòa bình bước tới, là ngày đất nước khép lại một thời kỳ chia cắt để mở ra hành trình dựng xây, là chân lý của độc lập, tự do và thống nhất được khẳng định bằng thắng lợi rực rỡ của cả một dân tộc mà không một âm mưu nào có thể xóa nhòa, phủ nhận chân lý ấy. [Box]

ThS. Nguyễn Tuấn Anh



Ảnh: Người dân và đoàn viên thanh niên tham quan đường cờ Tổ quốc dịp 30-4

Link: https://www.sggp.org.vn/khong-de-lich-su-bi-bop-meo-post849726.html

04/04/2026

Chia sẻ câu chuyện thu hút nhân tài của Bí thư Thành ủy TPHCM.

26/03/2026

Xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam phát triển toàn diện

“Chú trọng xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại” là một trong những nội dung được đề cập trong Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam”

🪷 Gắn Nghị quyết 80 với Chiến lược phát triển thanh niên

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn chú trọng phát triển văn hóa và con người Việt Nam; đồng thời nêu rõ xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại là nhiệm vụ hàng đầu trong kỷ nguyên mới của đất nước. Tầm nhìn đến năm 2045, xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam xã hội chủ nghĩa, trong đó con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu, động lực của phát triển.

Nghị quyết 80 đặc biệt chú trọng đến thế hệ trẻ trong xây dựng con người Việt Nam, nhấn mạnh các giải pháp: Lấy xây dựng nhân cách con người làm trọng tâm để định hướng hoạt động văn hóa, giáo dục, khoa học vào mục tiêu xây dựng con người phát triển toàn diện về đức - trí - thể - mỹ; giúp con người nâng cao trí tuệ, tự hoàn thiện nhân cách, hình thành thế giới quan khoa học, hướng tới các giá trị chân - thiện - mỹ. Đặt giáo dục đạo đức và văn hóa lên hàng đầu trong các cơ sở giáo dục từ bậc mầm non; tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong việc hình thành và hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ.

Trong khi đó, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030 nêu bật: Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nguồn lực con người. Thanh niên phát huy vai trò là lực lượng xã hội to lớn, xung kích, sáng tạo, đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam với mục tiêu xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có ý chí tự cường, tự hào dân tộc.

Đồng thời là thế hệ thanh niên Việt Nam có lý tưởng cách mạng, hoài bão, khát vọng vươn lên xây dựng đất nước; có đạo đức, ý thức công dân, chấp hành pháp luật; có sức khỏe và lối sống lành mạnh; có văn hóa, kiến thức, trình độ học vấn, kỹ năng sống, nghề nghiệp và việc làm; có ý chí lập thân, lập nghiệp, năng động, sáng tạo, làm chủ khoa học, công nghệ. Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam cũng hướng tới việc phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước và hội nhập quốc tế. Phát huy tinh thần cống hiến, xung kích, tình nguyện và nâng cao trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tâm đắc với tinh thần vì thế hệ trẻ của Nghị quyết 80, phù hợp với Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam và chủ đề “Dưới lá cờ vẻ vang của Ðảng, tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới” trong hoạt động Đoàn năm 2026, Thạc sĩ Nguyễn Tuấn Anh công tác tại Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn, từng là Chủ tịch Hội Thanh niên - Sinh viên Việt Nam tại California (Hoa Kỳ) chia sẻ: Chín mươi lăm năm qua, dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, các thế hệ đoàn viên, thanh niên Việt Nam đã để lại những dấu ấn đẹp trong lịch sử dân tộc bằng lòng yêu nước, tinh thần dấn thân, ý chí vượt khó và sự hi sinh không tiếc tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Truyền thống ấy đến hôm nay vẫn vẹn nguyên giá trị, không chỉ là niềm tự hào mà còn như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà bền bỉ đối với thế hệ trẻ trong hành trình trưởng thành.

“Đất nước đang đi qua giai đoạn phát triển rất đặc biệt. Những yêu cầu mới của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế sâu rộng đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những đòi hỏi ngày càng cao hơn đối với chất lượng nguồn nhân lực, bản lĩnh công dân và nền tảng văn hóa của xã hội. Trong bối cảnh ấy, câu chuyện về lối sống của thanh niên không còn là chuyện riêng của từng cá nhân mà gắn trực tiếp với chất lượng nguồn nhân lực, sức bật của nền kinh tế và sức bền của xã hội”, Thạc sĩ Nguyễn Tuấn Ánh nhấn mạnh.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia văn hóa, Tiến sĩ Nguyễn Thị Quốc Minh (Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) cho rằng, thanh niên là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp kiến tạo tương lai của một dân tộc. “Nhưng một thế hệ trẻ thực sự vững vàng không chỉ được đo bằng tri thức hay kỹ năng mà còn phải được hun đúc từ một nền tảng văn hóa bền vững và quá trình giáo dục đúng hướng. Trong bối cảnh hiện đại, khi thế giới số mở ra vô vàn cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều cạm bẫy, việc xây dựng một thế hệ thanh niên sống đẹp lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”, Tiến sĩ Quốc Minh nhận định.

🪷 Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh cho thanh, thiếu niên

Theo các chuyên gia, với việc xác định xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường đến xã hội và không gian số là một trong những mục tiêu nhằm đẩy mạnh xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị cũng đồng thời nhấn mạnh đến vai trò và sự phối hợp của “ba trụ cột” gia đình - nhà trường - xã hội cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội trong việc chăm lo, phát triển thế hệ trẻ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Quốc Minh, để nuôi dưỡng những phẩm chất làm nên “tuổi trẻ sống đẹp”, nền tảng văn hóa và giáo dục giữ vai trò cốt lõi: “Giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là hành trình giúp người trẻ hiểu mình, hiểu người và hiểu cuộc sống. Đó là quá trình hình thành “sức đề kháng” trước những tác động tiêu cực của xã hội, giúp họ không dễ bị thao túng tâm lý, không mù quáng chạy theo đám đông. Văn hóa, với những giá trị bền vững chính là “la bàn” định hướng cho người trẻ giữa một thế giới nhiều biến động”.

Nền tảng gốc rễ văn hóa và giáo dục như nhận định của các chuyên gia được cụ thể hóa trong Nghị quyết 80 với nhiệm vụ được nêu ra: Đặt giáo dục đạo đức và văn hóa lên hàng đầu trong các cơ sở giáo dục từ bậc mầm non. Bạn Thái Hồng Khang, giáo viên Ngữ văn, Trường Trung học cơ sở Hoàng Diệu (phường Tân Phú), nhà giáo trẻ tiêu biểu TP Hồ Chí Minh năm 2024 cho rằng, giáo dục đạo đức không phải là nội dung phụ mà chính là nền tảng để các lĩnh vực giáo dục khác phát huy hiệu quả vai trò của mình trong việc hình thành, phát triển nhân cách con người, nhất là học sinh.

Theo bạn Thái Hồng Khang, giáo dục đạo đức cho học sinh không chỉ dừng lại ở việc dạy các bài học lý thuyết về đạo đức mà cần kết hợp giữa dạy học và giáo dục trong mọi hoạt động; kết hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội, bởi nhân cách học sinh được hình thành từ nhiều môi trường khác nhau; “giáo dục đạo đức” là quá trình lâu dài, liên tục và toàn diện, không thể chỉ giao cho nhà trường mà cần sự chung tay của toàn xã hội.

Trong giai đoạn hiện nay, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh không chỉ từ gia đình, nhà trường đến xã hội, không chỉ thông qua giáo dục đạo đức và văn hóa mà còn đặt ra yêu cầu ở không gian số, nơi đang đặt ra nhiều thách thức trong việc chăm bồi nền tảng văn hóa, đạo đức, phát triển nhân cách, lối sống cho thế hệ trẻ. Theo sinh viên Lê Nguyên Ân, Khoa Báo chí và Truyền thông (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), với sự phát triển như vũ bão của công nghệ số và mạng xã hội, giới trẻ ngày nay vừa có điều kiện thuận lợi để phát triển các kỹ năng chuyên môn nhưng cũng đối diện nhiều nguy cơ, cạm bẫy.

“Mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok, Instagram… và công nghệ AI càng phát triển đem đến cả điều tích cực lẫn tiêu cực. Mặt trái là thông tin sai sự thật, độc hại, tin - hình ảnh - clip giả tràn lan, nhẹ thì làm người đọc, người xem bị cuốn theo thông tin sai, tin xấu, nặng là các trường hợp lừa đảo, lôi kéo vi phạm pháp luật. Điều này đòi hỏi người trẻ như em phải tự tăng cường sức đề kháng khi tham gia không gian mạng”, bạn Nguyên Ân chia sẻ.

“Trong thời đại số, lối sống đẹp còn được thử thách qua cách con người hiện diện trên không gian mạng; văn hóa số ngày nay không chỉ là vấn đề kỹ năng mà còn gắn với bản lĩnh và nhân cách”, Thạc sĩ Nguyễn Tuấn Anh bày tỏ quan điểm, đồng thời cho rằng, người trẻ sống đẹp trong thời đại số là người biết tiếp cận tri thức với tinh thần cầu thị, biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, biết phản biện bằng lý lẽ thay cho cảm tính, biết giữ sự tử tế trong cách nói và cách ứng xử. Trong một môi trường mà điều tích cực và điều tiêu cực luôn đan xen, sự tỉnh táo của người trẻ có ý nghĩa rất lớn. Một xã hội muốn phát triển lành mạnh trong thời đại số rất cần những công dân trẻ giàu tri thức, có trách nhiệm và biết tự giữ mình trước những xô lệch của đời sống ảo.

Bài và ảnh: Hoàng Liên Sơn (TTXVN)

01/03/2026

Tôi quen Duy từ lớp Cao cấp lý luận chính trị hệ tập trung K76-A02. Trong lớp, Duy là một trong những học viên trẻ nhất, nhưng cũng là người hiếm hoi vừa có trải nghiệm quốc tế, vừa có thực tiễn quản trị doanh nghiệp quy mô lớn.

Duy từng là du học sinh tại Hoa Kỳ. Trở về nước, Duy không chọn con đường học thuật hay công việc thu nhập cao, tương đối ổn định trong môi trường quốc tế, mà chọn đi vào lĩnh vực phát triển hạ tầng – công nghiệp, nơi cần nhiều năm tích lũy, va chạm và chịu áp lực lớn. Ở Becamex, Duy trưởng thành từ thực tiễn, từng bước đảm nhiệm những vị trí quản lý quan trọng, và nay là một phó tổng giám đốc trẻ của một tập đoàn được xem là biểu tượng phát triển công nghiệp – đô thị của Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều tôi ấn tượng ở Duy không phải là bằng cấp hay chức danh, mà là tư duy phát triển rất rõ ràng là phát triển phải gắn với công nghiệp hóa thực chất, hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư dài hạn. Những trao đổi trong lớp cho thấy Duy nhìn chính sách không theo góc độ lý thuyết, mà từ trải nghiệm triển khai dự án, thu hút doanh nghiệp, xây dựng khu công nghiệp, đô thị và hệ sinh thái sản xuất.

Vì vậy, khi biết Duy ra ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, tôi thấy đó là một bước đi tự nhiên. Những người đã đi qua thực tiễn phát triển công nghiệp, hiểu rõ khó khăn của doanh nghiệp và địa phương, nếu tham gia nghị trường sẽ giúp chính sách gần hơn với đời sống kinh tế thật.

Trong danh sách những người ứng cử đại biểu Quốc hội tại TP.HCM có nhiều đại diện từ các lĩnh vực khác nhau, trong đó có lãnh đạo doanh nghiệp và chuyên gia phát triển kinh tế – xã hội. Việc có thêm những người trẻ, có trải nghiệm quốc tế và kinh nghiệm quản trị phát triển như Duy tham gia ứng cử cho thấy một xu hướng tích cực: chính sách ngày càng cần tiếng nói từ thực tiễn.

Tôi tin rằng với nền tảng tri thức quốc tế, kinh nghiệm điều hành tại Becamex và tư duy phát triển công nghiệp rõ ràng, Duy có thể mang đến nghị trường góc nhìn của thế hệ lãnh đạo kinh tế mới – những người trực tiếp tham gia kiến tạo tăng trưởng ở địa phương.

Ủng hộ Duy không phải vì quen biết, mà vì tôi nhìn thấy ở Duy một mẫu hình đang cần cho giai đoạn phát triển tới: lãnh đạo trẻ, trưởng thành từ thực tiễn công nghiệp hóa Việt Nam, và sẵn sàng bước vào không gian chính sách để đóng góp nhiều hơn.

(HTV) - Ông Nguyễn Thế Duy ứng cử Đại biểu Quốc hội Khóa XVI tại Đơn vị bầu cử số 1 TP. Hồ Chí Minh, gồm các Phường: Thủ Dầu Một, Thuận Giao, Thuận An, Bình Dương, Chánh Hiệp, Phú Lợi, Phú An, Lái Thiêu, An Phú, Bình Hòa.

16/02/2026

Sự thật pháp lý là câu trả lời rõ ràng nhất trước những xuyên tạc

Trong môi trường thông tin số hiện nay, chỉ một dòng trạng thái thiếu kiểm chứng cũng có thể bị thổi phồng thành “sự thật”, gây hoang mang dư luận. Câu chuyện về quy định khai báo tạm trú đối với Việt kiều khi về nước là một ví dụ điển hình. Một số trang mạng xã hội gần đây lan truyền thông tin rằng “Việt Nam bắt buộc Việt kiều phải khai báo trong vòng 12 giờ, nếu không sẽ bị phạt đến 20 triệu đồng”, từ đó quy chụp đây là “chính sách khắc nghiệt”, “kiểm soát kiều bào”, thậm chí “gây khó dễ cho người về quê hương”. Cách diễn đạt giật gân ấy dễ đánh trúng tâm lý lo lắng của người đọc, nhưng khi đối chiếu với quy định pháp luật hiện hành, có thể khẳng định rõ: đây là sự xuyên tạc có chủ ý, vừa sai về dữ kiện, vừa làm méo mó bản chất một chính sách quản lý cư trú bình thường.

Trước hết cần nhấn mạnh rằng pháp luật Việt Nam không hề có quy định riêng biệt nào “nhắm” vào Việt kiều. Tất cả các quy định về cư trú được áp dụng thống nhất cho mọi công dân và mọi đối tượng lưu trú. Căn cứ Luật Cư trú, tại Điều 27 khoản 1 quy định nguyên văn: “Công dân đến sinh sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài đơn vị hành chính cấp xã nơi đã đăng ký thường trú từ 30 ngày trở lên thì phải đăng ký tạm trú”. Khoản 3 của điều luật nêu rõ: “Trong thời hạn 12 ngày kể từ ngày đến chỗ ở mới, công dân có trách nhiệm đăng ký tạm trú”. Như vậy, đối với công dân Việt Nam – bao gồm cả người Việt Nam định cư ở nước ngoài sử dụng hộ chiếu Việt Nam – thời hạn pháp luật đặt ra là 12 ngày, tức gần hai tuần. Con số “12 giờ” hoàn toàn không áp dụng cho đối tượng này. Việc cắt xén thông tin để biến “12 ngày” thành “12 giờ” là một sự đánh tráo khái niệm nhằm tạo cảm giác gấp gáp, từ đó dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực.

Đối với người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam, trách nhiệm khai báo tạm trú cũng không phải nghĩa vụ trực tiếp của người lưu trú mà thuộc về cơ sở lưu trú. Điều này được quy định rõ trong Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam, Điều 33 khoản 2: “Người trực tiếp quản lý, điều hành cơ sở lưu trú có trách nhiệm khai báo tạm trú cho người nước ngoài qua môi trường điện tử hoặc phiếu khai báo tạm trú trong thời hạn 12 giờ, vùng sâu, vùng xa trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi người nước ngoài đến lưu trú”. Chủ thể chịu trách nhiệm là khách sạn, nhà nghỉ hoặc chủ nhà. Do đó, việc nói “Việt kiều phải đi khai báo trong 12 giờ” là diễn giải sai bản chất pháp lý. Trên thực tế, phần lớn khách lưu trú gần như không phải thực hiện thêm thủ tục nào, bởi cơ sở lưu trú đã thực hiện thay thông qua hệ thống điện tử.

Những thông tin về “mức phạt 3–20 triệu đồng” cũng tương tự. Nhiều bài viết cố tình gắn con số này với Việt kiều để tạo cảm giác “trừng phạt nặng”, trong khi chế tài áp dụng cho cá nhân lại rất nhẹ. Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, Điều 9 khoản 1 quy định: “Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú, tạm trú, thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng”. Đây là mức xử phạt mang tính nhắc nhở. Các mức phạt cao hơn chỉ áp dụng cho cơ sở kinh doanh lưu trú vi phạm nghĩa vụ quản lý đối với nhiều người, nhằm bảo đảm trách nhiệm của tổ chức, chứ hoàn toàn không phải “phạt Việt kiều”. Việc cố tình gán ghép trách nhiệm của tổ chức thành “hình phạt đối với cá nhân” là thủ pháp quen thuộc của tin giả.

Nhìn ra thế giới, có thể thấy quản lý cư trú của người nước ngoài là thông lệ phổ biến, thậm chí là chuẩn mực bắt buộc ở mọi quốc gia. Tại Thái Lan, chủ cơ sở lưu trú phải khai báo thông tin người nước ngoài trong vòng 24 giờ. Ở Singapore, mọi khách sạn đều phải cập nhật dữ liệu khách lưu trú ngay trong ngày lên hệ thống quản lý điện tử. Hàn Quốc và Nhật Bản cũng yêu cầu đăng ký lưu trú, lưu giữ thông tin hộ chiếu, địa chỉ, thời gian tạm trú để phục vụ quản lý an ninh và hỗ trợ hành chính. Không ai coi những quy định đó là “phân biệt đối xử”, bởi đây là công cụ quản trị bình thường của một nhà nước pháp quyền hiện đại. So sánh như vậy để thấy rằng yêu cầu khai báo trong 12 giờ đối với cơ sở lưu trú ở Việt Nam không phải ngoại lệ, càng không phải “hà khắc”, mà thậm chí còn linh hoạt và thuận tiện hơn nhờ ứng dụng công nghệ số.

Thực tiễn trong nước càng bác bỏ những suy diễn tiêu cực. Những năm qua, chính sách đối với người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng cởi mở: miễn thị thực, tạo điều kiện giữ quốc tịch, đầu tư, mua nhà, kinh doanh, hồi hương sinh sống. Mỗi năm có hàng triệu lượt kiều bào trở về thăm thân, làm ăn, đóng góp lượng kiều hối lớn cho nền kinh tế. Một quốc gia coi kiều bào là bộ phận không tách rời của dân tộc thì không có lý do gì ban hành những quy định nhằm gây khó dễ cho chính đồng bào của mình. Gắn một thủ tục hành chính thông thường với động cơ “kiểm soát” hay “hạn chế” là suy diễn thiếu thiện chí.

Bản chất của câu chuyện vì thế không nằm ở chính sách, mà nằm ở cách thông tin bị bóp méo. Bằng việc lựa chọn vài con số gây sốc, tách khỏi bối cảnh pháp luật rồi gán cho chúng những ý nghĩa tiêu cực, một số người đã cố tình gieo rắc tâm lý hoài nghi, chia rẽ niềm tin giữa kiều bào với quê hương. Khi trích dẫn đầy đủ, nguyên văn các điều luật và đối chiếu với thông lệ quốc tế, có thể thấy rõ: quy định khai báo tạm trú chỉ là biện pháp quản lý cư trú bình thường, áp dụng thống nhất, thời hạn hợp lý, thủ tục ngày càng thuận tiện, mức xử phạt chủ yếu mang tính nhắc nhở. Không có bất cứ căn cứ pháp lý nào cho phép suy diễn thành “Việt kiều bị phạt nặng” hay “chính sách khắc nghiệt”.

Tỉnh táo trước tin giả, hiểu đúng quy định và thực hiện đúng pháp luật, đó là cách mỗi người góp phần bảo vệ môi trường thông tin lành mạnh và củng cố niềm tin xã hội. Để mỗi lần trở về quê hương, kiều bào cảm nhận được sự thuận lợi, an tâm và sự đón nhận chân thành từ đất nước mình, thay vì bị chi phối bởi những lời đồn đoán thiếu căn cứ.

Chí Kiên

16/02/2026

Khi thông tin tiêu cực bị biến thành công cụ chính trị
Trong bất kỳ xã hội nào, ở bất cứ quốc gia nào, tiêu cực và hạn chế đều tồn tại như một phần tất yếu của đời sống. Không có đất nước nào hoàn toàn sạch bóng sai phạm, cũng không có hệ thống quản trị nào không từng trải qua những khuyết điểm cần sửa chữa. Điều làm nên giá trị và bản lĩnh của một quốc gia không nằm ở chỗ có hay không tồn tại vấn đề, mà ở cách quốc gia đó nhận diện, xử lý và vượt lên những vấn đề ấy để phát triển. Thực tiễn thế giới hiện đại cho thấy, ngay cả những quốc gia phát triển cao vẫn thường xuyên đối mặt với tham nhũng, bất bình đẳng, bạo lực xã hội, khủng hoảng niềm tin. Vì vậy, việc chỉ ra tiêu cực không phải điều cấm kỵ; trái lại, đó là yêu cầu của tiến bộ. Nhưng điều đáng nói là, trong khi nhiều xã hội coi phê phán như một phương thức hoàn thiện, thì có những cá nhân, tổ chức lại biến việc phóng đại tiêu cực thành một phương thức phủ nhận, từ đó quy chụp và hạ thấp cả quốc gia, cả chế độ.

Cách tiếp cận ấy không phải phản biện xã hội theo nghĩa lành mạnh, mà là một thao tác truyền thông mang định hướng chính trị. Bởi phản biện chân chính luôn đặt trong toàn cảnh thực tế là thấy cái chưa tốt để sửa, đồng thời ghi nhận cái đã làm được để củng cố niềm tin. Ngược lại, việc chỉ lựa chọn những mảnh ghép tiêu cực rồi suy diễn thành bản chất xã hội là một hình thức bóp méo nhận thức. Từ hiện tượng cá biệt suy ra bản chất phổ biến, từ sai phạm của một bộ phận phủ nhận nỗ lực của toàn xã hội, đó không còn là phê phán mà là phủ định. Khi những thành tựu phát triển rõ ràng của đất nước bị cố tình né tránh, thậm chí bị phủ nhận, thì “tự do ngôn luận” được viện dẫn ở đây thực chất đã bị biến thành vỏ bọc cho mục tiêu chính trị cá nhân.

Nhìn vào hành trình gần bốn thập niên đổi mới, những thành tựu của Việt Nam không phải là lời khẳng định một chiều mà là thực tế được cộng đồng quốc tế và chính người dân cảm nhận. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, Việt Nam đã vươn lên trở thành nền kinh tế có quy mô hơn 500 tỷ USD, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh của thế giới; GDP bình quân đầu người tăng hàng chục lần; tỷ lệ nghèo giảm sâu xuống khoảng 1% dân số; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt; hạ tầng phát triển; hội nhập quốc tế sâu rộng; vị thế đất nước ngày càng nâng cao. Những con số ấy không chỉ phản ánh sự tăng trưởng kinh tế, mà phản ánh sự chuyển mình toàn diện của xã hội. Vậy một quốc gia có thể đạt được những bước tiến như vậy trong thời gian lịch sử không dài nếu bản thân quốc gia ấy “tệ hại” như cách một số người quy chụp hay không? Và câu trả lời chính là nằm ngay trong thực tế đời sống mà hàng chục triệu người dân đang trải nghiệm mỗi ngày.

Chính vì thế, việc cố tình bỏ qua toàn bộ bức tranh phát triển, chỉ chăm chú vào những điểm tối rồi khái quát thành bản chất quốc gia không phải là thái độ trung thực. Nó tạo ra một nhận thức méo mó về thực tại xã hội, gieo rắc tâm lý bi quan và làm xói mòn niềm tin cộng đồng. Lịch sử thế giới đã nhiều lần cho thấy, khủng hoảng xã hội không chỉ nảy sinh từ khó khăn vật chất, mà còn từ khủng hoảng niềm tin bị kích động bởi thông tin thiên lệch. Khi con người chỉ được nghe về cái xấu, họ dễ tin rằng xã hội đã không còn giá trị, từ đó dễ bị lôi kéo vào những phản ứng cực đoan. Bởi vậy, việc liên tục “đào bới thùng rác” để mô tả xã hội không phải là hành động vô hại; trong nhiều trường hợp, nó trở thành công cụ tạo dựng tâm lý bất mãn và phục vụ những toan tính chính trị.

Một nghịch lý đáng suy ngẫm là có hội nhóm, một số người lại nhân danh tình cảm dân tộc, nói rằng “người Việt thương người Việt”, nhưng cách họ hành xử lại góp phần khoét sâu chia rẽ nhận thức, làm suy giảm niềm tin xã hội và kích thích tâm lý phủ định. Tình cảm dân tộc chân chính không thể tách rời trách nhiệm đối với sự ổn định và phát triển chung. Nếu thực sự vì đất nước, điều cần làm là góp ý xây dựng, thúc đẩy cải cách, lan tỏa giá trị tích cực, khuyến khích xã hội tiến bộ. Ngược lại, việc phóng đại tiêu cực, phủ nhận thành quả, gieo rắc cảm giác bất ổn không giúp xã hội tốt lên mà chỉ tạo môi trường thuận lợi cho xung đột nhận thức và bất ổn tâm lý. Không ít trường hợp trên thế giới cho thấy, các chiến dịch truyền thông tiêu cực kéo dài đã trở thành bước đệm cho bạo loạn xã hội và đổ vỡ thể chế. Bài học ấy càng cho thấy trách nhiệm của mỗi cá nhân trong không gian thông tin hiện đại.

Tự do ngôn luận là giá trị phổ quát của xã hội văn minh, nhưng tự do không đồng nghĩa với quyền bóp méo thực tế. Dân chủ không đồng nghĩa với quyền phủ nhận toàn bộ thành quả của cộng đồng. Ngay cả ở những nền dân chủ lâu đời, việc cố tình lan truyền thông tin sai lệch, kích động bất ổn hoặc phủ nhận trật tự hiến định đều bị pháp luật điều chỉnh. Do đó, việc một số cá nhân tự nhận mình thực hành “tự do” trong khi liên tục phủ nhận thành tựu quốc gia, thổi phồng tiêu cực và gieo rắc tâm lý bất mãn thực chất không phải là thực hành dân chủ, mà là lợi dụng tự do để phục vụ mục tiêu riêng.

Đảng ta nhiều lần khẳng định tinh thần nhìn thẳng sự thật, nói rõ sự thật, đánh giá đúng sự thật. Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát huy dân chủ đi đôi với giữ vững kỷ cương, bảo đảm ổn định để phát triển, kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện xuyên tạc, phủ nhận thành quả đổi mới và con đường phát triển của đất nước. Tinh thần ấy thể hiện một quan điểm nhất quán: xã hội cần phê phán để hoàn thiện, nhưng không chấp nhận phủ nhận để phá hoại.

Việt Nam không né tránh hạn chế. Công cuộc phòng, chống tham nhũng, cải cách thể chế, hoàn thiện pháp luật, chỉnh đốn bộ máy trong nhiều năm qua cho thấy quyết tâm làm trong sạch hệ thống và nâng cao hiệu lực quản trị. Nhưng cũng cần nhìn nhận công bằng: những hạn chế tồn tại trong bối cảnh một quốc gia đang phát triển và chuyển đổi sâu rộng. Trong khi đó, thành quả phát triển gần bốn thập niên là thực tế hiển nhiên, được đo bằng tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo, ổn định xã hội, nâng cao đời sống và vị thế quốc tế. Chỉ nhìn vào tiêu cực để phủ nhận toàn bộ thành quả ấy không phải là phản biện xã hội, mà là cực đoan nhận thức.

Kỷ nguyên số khiến mỗi người vừa là người tiếp nhận vừa là người truyền tải thông tin. Trong không gian ấy, trách nhiệm công dân không chỉ là quyền nói, mà còn là trách nhiệm đối với sự thật và đối với cộng đồng. Phê phán là cần thiết, nhưng phải đặt trong toàn cảnh thực tế; đấu tranh với cái xấu là cần thiết, nhưng không thể phủ nhận cái tốt; nhìn nhận hạn chế là cần thiết, nhưng không thể phủ nhận thành quả. Một xã hội lành mạnh cần cả hai, đó là dũng cảm sửa sai và công tâm ghi nhận.

Yêu nước chưa bao giờ đồng nghĩa với việc chỉ nói điều tốt đẹp. Nhưng yêu nước cũng không thể là việc chỉ nói điều tiêu cực. Tình cảm dân tộc chân chính là nhìn đất nước bằng con mắt công bằng: “thấy rõ khó khăn để khắc phục, thấy rõ thành tựu để củng cố niềm tin và khát vọng phát triển”. Khi thông tin tiêu cực bị biến thành công cụ chính trị, điều cần thiết không phải là im lặng trước sai phạm, mà là kiên quyết bảo vệ sự thật toàn diện về đất nước đang đổi mới, đang phát triển và đang đi lên bằng chính nỗ lực của mình và của nhân dân.

Chí Kiên