25/09/2016
Dù đó là cái rét căm căm ở miền Bắc, cái giá lạnh ở miền Trung hay tiết trời mát mẻ ở miền Nam thì tất cả chúng ta đều cảm nhận rất rõ ngày Tết cổ truyền của dân tộc đang đến gần. Trong nhà, ngoài phố đều tất bật và nhộn nhịp niềm vui. Cánh hoa mỏng manh khép nép trước những trận gió đông nay trở mình bừng lên sức sống. Trong khoảnh khắc giao mùa ấy, đất trời vạn vật dường như đổi thay và khoác lên mình tấm áo mới căng tràn nhựa sống. Những cành mai vàng, những cành đào đỏ tươi đua nhau khoe sắc thắm, báo hiệu một mùa xuân nữa lại về. Khép lại một năm cũ đầy khó nhọc đã qua để đón chào một năm mới yên bình, thịnh vượng hơn, lòng người lại rạo rực niềm vui và hy vọng. Mùa xuân - thời khắc đẹp nhất trong năm, tiết trời giao hòa, con người giao hòa, vạn vật cảnh sắc cũng giao hòa làm một. Những đứa con xa quê lại bồi hồi một niềm vui khôn tả, bước chân như vội vã hơn theo tiếng gọi yêu thương để trở về đoàn tụ bên gia đình, để tận hưởng không khí ấm áp của những ngày đầu năm mới.
Nếu như ngày xưa chúng ta "ăn Tết" với “Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ”. Đó là những ngày lễ hội kéo dài đến hết tháng Giêng. Bởi vì khi xưa kinh tế nước ta chủ yếu dựa vào nông nghiệp, làm việc theo mùa vụ, ấy thế mà ông bà ta chẳng đã nói: "Tháng Giêng là tháng ăn chơi - Tháng Hai cờ bạc, tháng Ba rượu chè" đó sao? Trong tâm trí người dân Việt bấy giờ, Tết cổ truyền là ngày người ta để dành những gì ngon nhất, tốt đẹp nhất trong năm để ăn Tết. Nhà dù nghèo thế nào đi chăng nữa cũng phải "ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà", cũng phải sắm cho được một mâm cỗ để cúng giao thừa, lễ gia tiên, rước ông bà về ăn Tết với con cháu.
Tôi còn nhớ rõ cái không khí của những ngày cận Tết xưa, đó là những ngày bà tôi tất bật đi cắt những tàu lá chuối, lá dừa để phơi khô gói bánh. Là những ngày mẹ tôi mua đủ các thứ nào thịt đầu heo, thịt nạc lưng, thịt ba rọi, nào khổ qua, nào gạo, nào nếp, nào củ gừng, củ kiệu, nào dưa, nào cải... Là ngày bố tôi bê về nhà những chậu hoa mồng gà, những cành hoa mai vàng thắm. Là ngày tôi theo chân bố đi tảo mộ và bỗng thấy mắt mình rưng rưng, thấy lòng dạt dào cảm xúc mỗi khi nhìn bố thắp những nén hương và lâm râm khấn vái mời ông bà cùng về quây quần bên con cháu. Những lúc ấy, tôi có dịp hoài niệm về quá khứ, nhớ lại những người đã khuất, biết ơn nguồn cội và tôi bỗng thấy thương bố mẹ nhiều hơn. Đó còn là đêm ba mươi cả nhà tôi quây quần bên nồi bánh chưng với tiếng lửa bập bùng, là thời khắc đoàn tụ vui vẻ, hạnh phúc nhất trong năm...
Còn Tết ngày nay?
Tôi ngược xuôi trên phố, hòa vào dòng người hối hả của một cuộc sống đầy tất bật và lo toan. Với guồng quay của cuộc sống, việc chuẩn bị Tết ngày nay cũng vội vã và qua loa hơn. Cần thứ gì thì cứ vào chợ hay siêu thị là có ngay: từ bánh mứt, củ kiệu, dưa cải muối cho đến thịt đầu heo thấu... đều có sẵn, có phải vì vậy mà Tết ngày nay giảm đi hương vị? Con người không còn bận bịu với mấy ngày Tết như trước nữa, Tết ngày nay đến nhanh và đi cũng rất nhanh, chớp mắt là thấy đã hết Tết rồi, đã phải trở lại học hành hay công việc, trở lại cuộc sống thường nhật và tiếp tục những ngày tháng lo toan. Vậy nên ngày xưa ông bà ta thường nói là "ăn Tết", thường hỏi thăm nhau “Năm nay ăn Tết có lớn không?" để ám chỉ một năm sung túc thịnh vượng hay khó khăn vất vả. Còn ngày nay, chúng ta không "ăn Tết" mà chúng ta thường "nghỉ Tết". Tết hiện đại, người ta thích nghỉ ngơi thoải mái, đi chơi, du lịch cùng người thân và bạn bè.
Bỗng nhớ lại những câu nói xưa của bà, của mẹ: “Tết đến người lớn có trăm nghìn nỗi lo toan, chỉ có trẻ con là vui vẻ”. Có lẽ, chỉ có trẻ con mới được hưởng trọn vẹn cái không khí náo nức vui tươi của một ngày Tết thực sự. Theo thời gian, tôi đã dần mất đi sự háo hức chờ mong mỗi khi đến Tết mà thay vào đó là những nỗi lo toan giống như của bà, của mẹ trước kia. Không biết Tết cổ truyền ngày nay nhạt và loãng hơn do cuộc sống hiện đại, hay vì tôi đã trưởng thành? Có lẽ là cả hai.
Chợt nhận ra rằng, cái con bé hay khóc nhè của ngày xưa bây giờ đã lớn khôn, đã đủ cứng cỏi, mạnh mẽ và biết tự mình đứng lên sau những vấp ngã. Nhanh thật, mới đó mà đã hơn hai mươi. Ngày bé chỉ mong mình lớn thật nhanh, đến khi lớn rồi lại mong có được một chút vô tư của trẻ nhỏ, đúng là một nghịch-lý-hợp-logic của con người!
Nhưng dù là "ăn Tết" ngày xưa hay "nghỉ Tết" của ngày nay đi nữa, những ngày Tết đều là những ngày vui vẻ nhất trong năm, ngày của đoàn viên hạnh phúc. Là ngày con cháu quây quần bên ông bà cha mẹ để mừng thọ, chúc phúc, để thờ cúng tổ tiên, thể hiện truyền thống hiếu kính tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Tôi tự hào được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này, nơi không chỉ có những cái Tết "Mỗi năm hoa đào nở - Lại thấy ông đồ già - Bày mực tàu giấy đỏ - Bên phố đông người qua" mà Tết bây giờ là Đường hoa Nguyễn Huệ, là Lễ hội hoa xuân Đà Lạt, là nhộn nhịp du khách tham quan những danh lam thắng cảnh của quê nhà, là thấy đất nước cựa mình thay da đổi thịt.
Nhắm mắt lại, thả hồn mình để nghe hương vị Tết đang đến rất gần, thật gần. Đất trời vào xuân mang một hơi thở rất lạ, nồng nàn và ngây ngất, làm con người choáng ngợp trong men say hạnh phúc, tràn ngập trong cảm giác yêu thương và được yêu thương, cảm giác che chở và một bờ vai ấm để được chở che, cảm giác bình yên trong một ngôi nhà ấm cúng, một cảm giác trân trọng cuộc sống quý giá đến từng giờ. Phải chăng chính vì thế mà chẳng ai muốn tỉnh giấc trong "men say" này?
-thai ha-