19/01/2022
"ĐI XIN LỬA" Ở TÀ XÙA
Dập dòm đi Tà Xùa mấy lần rồi, tính tính toán toán nhưng đều không thành. Cho đến lúc chốt nhanh trong phút mốt, chẳng chuẩn bị gì nhiều, xách balo lên phát là đi. Khi về còn nghĩ, nếu biết trước việc này đơn giản và dễ dàng đến vậy, đã không đợi đến bây giờ.
Gọi là chuyến đi, nhưng chỉ tốn vỏn vẹn 28 tiếng đồng hồ. Xe giường nằm rất tiện, 10h đêm xuất phát từ HN, ngủ một giấc là lên đến Bắc Yên. Nói vậy thôi chứ cũng phải 2-3 giấc, vì xe lắc nên không êm ái như chiếc giường đệm Hàn Quốc ở nhà. Lúc ngủ ngon nhất chắc là 3h sáng, khi xe đã dừng ở thị trấn. Nằm cố thêm một chút đến 5h, rồi xuống điểm lưu trú của nhà xe, vệ sinh cá nhân xong xuôi và lên đường.
Từ Bắc Yên đến Tà Xùa 17km đường núi, phần lớn chúng tôi đi trong sương dày đặc. 6h mùa đông vẫn tối, nhất là trên miền núi. Phải tới 15 phút cơ thể mới dần thích nghi với cái lạnh cắt da cắt thịt, dù đã nai nịt bịt kín toàn thân. Xe chạy chậm, phải chuyển đèn liên tục, được chừng 5km thì cậu em cầm lái dừng lại, nói có lẽ phải vào nhà ai đó ngồi nhờ chờ trời sáng. Cảnh “thuê bao cả đường” nghĩ cũng ghê, tôi ủng hộ cả hai tay. Ngờ đâu phía sau có tiếng động cơ xe, hai em gái gặp trên bus đã vượt lên rồi hỏi có chuyện gì. Òa òa, có người đồng hành thì mình lại đi thôi.
Lên tới Tà Xùa thì trời vừa hửng. Cảm giác như mây đuổi theo gấp gáp, nhìn xuống dưới, thấy con đường mình vừa đi lên đã biến mất trong biển mây trắng xóa. Các đỉnh núi cao nhất chỉ còn lộ ra chút ít, giống như những hòn đảo nhỏ xinh giữa đại dương. Trước mắt giờ chỉ có mây, mây và mây. Vài phút sau thì thấy một dải vàng sáng xuất hiện đằng xa, đoán là mặt trời sẽ lên chỗ đó. Mây dày như thể tấm nệm bông, nếu có ngã vào thì cũng không lọt xuống dưới thung sâu kia vậy. Nghĩ đến cuốn truyện tranh vẫn đọc cho con hồi nhỏ, khi Momo nhảy xuống một đám mây, “Mềm mại và êm ái quá! Mềm mại và êm ái quá”.
Dừng chân ở trung tâm xã ăn sáng, nghe mấy người địa phương nói mây mù suốt 2 ngày cuối tuần, bao nhiêu đoàn hậm hực ra về “tay không”, ai ngờ thứ ba thời tiết lại đẹp thế này. Nói theo trend thì rõ là mình “nhân phẩm tốt”. Và vì được vũ trụ ưu ái đến vậy, tôi quyết định bỏ qua những sự khó chịu khi nhìn vào quang cảnh hạ tầng lổn nhổn gây nhức mắt ở dọc lối đi. Chỉ nhìn vào những thứ muốn nhìn, còn lại nhường ai đó tính.
Suốt dọc đường vào Xím Vàng, chúng tôi còn dừng lại mấy lần ở những điểm ngắm mây quá đẹp. Lạ một điều, cũng vẫn là biển mây, nhưng mỗi góc lại mang một vẻ đẹp riêng. Nắng lên cao dần mang đến một trải nghiệm vô cùng thích thú: vừa thấy ấm hơn khi đi ra ngoài nắng, rồi lập tức cái lạnh ùa vào lúc qua đoạn bóng núi ngả che. Đi chừng 20km mới biết trong Xím Vàng không còn gì để ngắm vì lúa đã gặt xong, chúng tôi quay ra và nghỉ lại ở quán cà phê cực chất ven đường.
Quán được làm hoàn toàn bằng gỗ (riêng về điểm này thì phải chấm cho credit cao nhất nếu so với những ngôi nhà bao tôn xấu xí rải rác đó đây), nằm chênh vênh trên bờ vực giống như một chiếc tổ chim. Sàn tầng dưới đua ra chừng 4m, đứng tựa lan can thấy hồi hộp nhưng lại không muốn rời đi. Chừng 20p dừng chân ở đó đúng là một trải nghiệm đậm như cà phê Việt. Ngồi uống cốc trà nóng hổi trong tiếng nhạc “Sau này hãy gặp lại nhau khi hoa nở”, nắng ấm và sương lạnh mơn man, nhìn xuống thung sâu là mây trắng bồng bềnh đựng đầy trong chiếc bát tô màu xanh ngắt. Tự dưng nhớ Đà Lạt bâng khuâng.
Và trải nghiệm đó khiến cho khoảnh khắc đặt chân lên sống lưng khủng long của tôi không còn amazing như tưởng tượng. Một phần vì khi đến đó, mây mù che kín hết tầm nhìn nên không thấy được sự hùng vĩ của ngọn núi được gọi là thiên đường hạ giới này. Cố ngồi chờ thêm một chút xem mình có may mắn hơn không, nhưng nắng bắt đầu ong ong, còn mây thì không có dấu hiệu sẽ tan nên tôi đành quay ra. Gặp một nhóm người địa phương cả già trẻ gái trai ngồi ăn nhậu trong lán tạm, ai cũng cười nói rổn rảng mời vào “làm chén”. Hỏi cậu xe ôm có việc gì mà họ lên tận đây ăn uống với nhau, cậu bé chừng 17 tuổi trả lời bằng thứ tiếng Kinh hơi ngọng: “Có việc gì đâu. Lên đây ăn mới sướng”.
Vừa ra đến ngoài đường thì mây tan hết, lộ ra một vùng thung lũng nét căng. Cũng đã gần trưa, chúng tôi ngồi lại lán ăn thịt lợn rừng và ngô nướng. Chủ quán đi về thị trấn từ sớm, để lại đồ với lời dặn “lúc nào đói thì lấy mà ăn”. Thổi bếp lửa bùng lên, mùi khói ám vào đôi tay thơm hơn bất cứ thứ kem dưỡng da nào. Và khoảnh khắc ấy, khi ngồi trong lán ven đường nhìn xuống thung sâu giữa buổi trưa mùa đông yên ắng thanh bình ấy, tôi đã nhìn thấy rõ mình muốn sống những tháng ngày còn lại thế nào. Chắc chắn một điều, đó không phải là những tháng ngày chôn chân trong văn phòng từ 8h đến chập tối, để làm công việc “có thu nhập tốt hơn” mà đứa bạn mới offer. Tôi sẵn sàng đi chiếc lead cũ cà tàng của mình thay vì ô tô, để có thêm nhiều nữa những trải nghiệm “bụi bặm và nhếch nhác” thế này.
Cảm xúc lên đỉnh rồi, có nên kể thêm hành trình buổi chiều không nhỉ? Xem nào, ghé qua mỏm đá cá heo để rồi phát hiện ra “nghệ thuật chỉ là ánh trăng lừa dối”. Nó không chênh vênh như trong những bức hình đăng đầy trên mạng, dù khi đứng bên trên trong cơn gió quật kiểu dập vùi thì chân tôi cũng có chút run run. Rồi đến bản chè shan tuyết lừng danh, nhưng chẳng có gì hấp dẫn như người ta kể. Cảm thấy được “đền bù” khi đứng dưới cái cây cô đơn nhìn xuống dòng sông chảy giữa núi đồi, lấy ổi ra ăn rồi để lại hạt với câu thần chú “mấy năm nữa khi ổi lớn lên, mày sẽ bớt cô đơn, cây ạ”.
Trước khi quay về Bắc Yên, chúng tôi còn kịp ghé vào một ngôi nhà ven đường. Thằng bé 14 tuổi người Mông đi đun nước pha trà tiếp khách rất nhiệt tình, khoe vừa lấy cô bạn cùng lớp về làm vợ, qua năm sau sẽ làm đám cưới. Được một lúc thì mẹ chồng con dâu đi kiếm củi về, nhìn cô bé má đỏ hây hây mà không hình dung được năm tới nó sẽ làm mẹ của một sinh linh đỏ hỏn thế nào. Người bà sẽ lên cụ không lâu nhất quyết không ăn bánh chúng tôi lấy ra mời, hỏi thằng cháu thì mới biết là vì “ăn xong không có cái gì cho”. Khi biết tôi chỉ định xin đôi dép tổ ong mòn vẹt mà bà đang đi, bà mới yên tâm ăn bánh và lúc sau mang dép ra đưa thật.
Mặt trời xuống rất nhanh, vừa treo tròn xoe trên đỉnh núi xa xa mà khi tôi bỏ được ba lô xuống, lấy điện thoại ra bật lên thì đã còn non nửa. Câu chuyện trên đường xoay quanh tục tảo hôn và số phận những cô gái người Mông. Đến Bắc Yên mà vẫn chưa tìm thấy “happy ending” cho câu chuyện ấy, chúng tôi trả xe máy, ăn tối, rồi chờ xe đêm quay lại thủ đô. Đi “xin lửa”, nên tận hưởng từng phút giây và không bỏ lỡ điều gì. Sáng hôm sau lại xách máy đến công ty đúng giờ, ngồi nghiêm trang làm việc dù trong lòng vẫn đang lâng lâng như ở trên mây và môi thỉnh thoảng lại khẽ cười.
