19/04/2026
PHẬT SỐNG HOÁ THÂN
Phần 3: Tìm kiếm linh đồng
Trong số hàng ngàn dòng hoá thân ở Tây Tạng thì Dalai Lama là dòng quan trọng nhất dù dòng này được hình thành khá muộn, đầu thế kỷ XV (Dalai Lama được tin là hoá thân của Quán Thế Âm Bồ Tát, đại diện cho Từ Bi). Nhưng phải đến giữa thế kỷ XVII khi Dalai Lama thứ 5 thống nhất toàn bộ Tây Tạng thì dòng Dalai Lama mới trở thành lãnh tụ của Tây Tạng, cả tôn giáo và chính trị.
Theo truyền thống thì khi vị Dalai Lama viên tịch thì Hội đồng Nhiếp chính sẽ được bầu ra để tìm kiếm hoá thân và lãnh đạo đất nước đến khi linh đồng trưởng thành. Quá trình tìm kiếm linh đồng HH Dalai Lama 14 diễn ra như sau:
1. Năm 1933 HH Dalai Lama 13 viên tịch. Ngay lập tức, một Hội đồng Nhiếp chính được thành lập, các thần vu quốc gia và Rinpoche cao cấp từ các tu viện lớn (Drepung, Sera, Ganden) được mời đến để thảo luận về việc tìm kiếm hoá thân.
2. Các dấu hiệu:
- Thi hài HH Dalai Lama 13 được đặt trong tư thế ngồi thiền trên pháp toà ở cung điện mùa Hè Norbulingka. Lúc đầu ngài được đặt hướng về phía Nam, vài ngày sau mặt ngài tự chuyển sang hướng Đông. Một cây nấm hình sao cũng xuất hiện về phía Đông Bắc ngay thi hài của ngài.
- Thần vu Nechung (thần vu pháp lực uy mãnh nhất Tây Tạng) được triệu thỉnh, làm lễ và đưa ra các dấu hiệu. Ngài trong khi “lên đồng” đã ném khăn khata về phía Đông Bắc, ám chỉ hướng tái sinh.
- Sau đó Nhiếp chính vương Reting Rinpoche và các Lạt ma cao cấp đã tới chiêm bái thánh hồ Lhamo Latso để làm lễ, tìm kiếm linh ảnh trên mặt hồ. Lhamo Latso là 1 trong 4 hồ thiêng nhất Tây Tạng, đặc biệt nổi tiếng với truyền thống tìm kiếm tái sinh Dalai Lama cũng như cho biết tương lai. Sau nhiều ngày làm lễ và thiền định vị Nhiếp chính đã thấy các linh ảnh hiển lộ trên mặt hồ: 3 chữ cái Ah, Ka, Ma, và hình ảnh 1 tu viện có mái màu xanh ngọc/ màu vàng, và 1 ngôi nhà có mái màu xanh lam.
Các dấu hiện được ghi chép cẩn thận, giữ bí mật.
3. Quá trình tìm kiếm
Các nhóm gồm các Lạt Ma cao cấp được gửi đi khắp Tây Tạng để tìm kiếm nơi giống linh ảnh xuất hiện trên thánh hồ. Gần 2 năm sau 1 phái đoàn đến vùng Dokham, Amdo thì phát hiện ra tu viện Kumbum có mái màu vàng xanh và ngôi nhà có mái xanh lam trong làng Takser gần đó. Phái đoàn hỏi gia đình kia có em bé nào không thì được trả lời có một bé trai gần 2 tuổi.
Biết tin, phái đoàn đã tìm đến ngôi nhà. Lạt ma Kewtsang Rinpoche của tu viện Sera giả trang thành người tuỳ tùng (trưởng đoàn thật), một Lạt ma trẻ khác đóng vai trưởng đoàn. Phái đoàn được gia đình mời vào nhà, truyền thống Tây Tạng rất tôn kính các vị Lạt ma.
Phái đoàn ngồi yên vị thì cậu bé Lhamo Dhondup đi tới. Khi nhìn thấy vị sư trưởng đoàn thật ăn mặc bình thường cậu bé đã tiến lại và muốn ngồi vào lòng. Trên cổ vị sư đeo chuỗi hạt của HH Dalai Lama 13, cậu bé có vẻ nhận ra và đòi lấy. Kewtsang Rinpoche hứa sẽ cho cậu bé chuỗi hạt nếu biết ngài là ai, không cần suy nghĩ cậu bé đáp “Sera-aga”, nghĩa là Lạt ma tu viện Sera. Cậu bé có biết được tên các Lạt ma trong đoàn.
Phái đoàn ở lại gia đình 1 đêm. Sáng hôm sau khi rời đi cậu bé Lhamo Dondhup đòi đi theo các Lạt ma. Vài ngày sau phái đoàn quay lại với một số Lạt ma cao cấp khác. Bố mẹ cậu bé không tỏ ra ngạc nhiên vì truyền thống hoá thân rất phổ biến ở Tây Tạng. Người con cả của họ cũng được ấn chứng là hoá thân trước đó. Chỉ có điều họ không tưởng tượng nổi con trai họ có thể chính là hoá thân của Dalai Lama.
Một số bài kiểm tra được đưa sau đó, cậu bé đều lựa chọn chính xác. Cuối cùng phái đoàn chắc chắn Lhamo Dondhup chính là hoá thân của HH Dalai Lama 13 mà không cần đến nghi thức rút thăm bình vàng. Bài test hoàn toàn phù hợp với các dấu hiệu trước đó: chữ Ah - Amdo, Ka - tu việm Kumbum, Ma - tu viện Karma Rolphai Dorje trên 1 ngọn núi gần ngôi làng. Hoá ra nhiều năm trước HH Dalai Lama 13 đã từng đi qua vùng này, nghỉ lại tu viện Karma Rolphai Dorje trên đường từ Trung Quốc về Lhasa. Ngài đã nhận cúng dường từ dân làng, lúc đó bố Lhamo Dondhup mới có 9 tuổi.
Như vậy cậu bé Lhamo Dondhup được xác nhận, tin tức được gửi về Lhasa và quá trình đưa linh đồng về Potala làm lễ tấn phong diễn ra sau đó, vào ngày thứ 14 tháng thứ nhất năm Rồng Sắt lịch Tạng, ứng với dịp lễ Losar, Monlam năm 1940!
