28/03/2023
𝑶𝒓𝒊𝒈𝒊𝒏𝒂𝒍 𝑩/𝑳 - 𝑺𝒖𝒓𝒓𝒆𝒏𝒅𝒆𝒓𝒆𝒅 𝑩/𝑳 - 𝑺𝒆𝒂 𝑾𝒂𝒚𝒃𝒊𝒍𝒍 𝒍𝒂̀ 𝒈𝒊̀ 𝒗𝒂̀ 𝒄𝒂́𝒄𝒉 𝒑𝒉𝒂̂𝒏 𝒃𝒊𝒆̣̂𝒕?
Chào các bạn, đây có lẽ là khái niệm mà tất cả mọi người hoạt động trong lĩnh vực XNK & giao nhận đều cần gặp và tiếp xúc với nó nên có nhiều bạn nhờ mình viết và giải thích rõ hơn về các thuật ngữ trên và nội dung. Tất nhiên khi search trên mạng, các bạn có thể thấy nhiều bài viết về điều này, nhưng để giúp các bạn dễ hình dung mình sẽ giải thích đơn giản theo cách mình hiểu nhất nhé ^^
𝟏. 𝐕𝐚̣̂𝐧 đ𝐨̛𝐧 𝐠𝐨̂́𝐜 - 𝐎𝐫𝐢𝐠𝐢𝐧𝐚𝐥 𝐁/𝐋 𝐯𝐬 𝐜𝐨𝐩𝐲:
Căn cứ vào tính chất pháp lý về sở hữu hàng hoá thì vận đơn được chia thành 2 loại đó là : Vận đơn gốc "Original B/L" và bản sao B/L "Copy B/L". Nói đến đây có lẽ mọi người cho rằng không việc gì phải bàn về nó nữa vì quá đơn giản ai mà chẳng biết thế nào là bản gốc và thế nào là bản sao, tuy nhiên, trong thực tế thì cách sử dụng cũng như nhận biết đâu là bản gốc và đâu là bản copy lại có nhiều điểm khác biệt và điều này dẫn đến nhiều sai sót không đáng có trong quá trình thực hiện công việc có liên quan đến vận đơn.
a) Vận đơn gốc (Original B/L) :
- Phải là bản có chữ ký bằng tay (manually signed), nó theo cách dân dã là phải ký "sống" lên vận đơn và cũng là điều quan trọng nhất để phân biệt đó là vận đơn gốc hay không, mọi vận đơn có đóng đấu hay có chữ Original mà không có chữ ký bằng tay lên trên vận đơn đều không được coi là vận đơn gốc.
- Các bản sao, chụp (photocopy), in, đánh máy mà được ký bằng tay thì cũng được coi là vận đơn gốc.
- Vận đơn được in hoặc in sẵn hoặc đóng dấu chữ "Original" lên mặt trước của vận đơn.
- Mặt sau vận đơn báo giờ cũng có in các điều kiện và các điều khoản của vận đơn để ràng buộc trách nhiệm nhà vận tải và chủ hàng.
- Thông thường thì người ta phát hành 1 bộ vận đơn bao gồm 03 bản Original (có thể là 02 hoặc nhiều hơn 03 bản) giống nhau cả về hình thức lẫn nội dung nhưng cũng có nhiều hãng tàu, forwarder muốn phân biệt một cách rõ ràng hơn học có thể in vào vận đơn các chữ như " First Original", "Second Original" và " Third Original", trong khi đó một số hãng khác thì lại điền là " Original ", " Duplicate " và sau đó là "Triplicate" tương tự với tiếng Việt là " Vận đơn bản gốc 1". "Vận đơn bảng gốc 2" và cuối cùng là "Vận đơn bảng gốc 3" và tất cả đều có giá trị pháp lý như nhau. Chỉ cần trình ra 1 bản gốc là đủ nhận hàng và tất cả những bản gốc còn lại tự động mất giá trị ( không còn giá trị nhận hàng nữa ) theo như quy định.
b) Vận đơn bản sao (Copy B/L) :
- Các vận đơn có thể là các bản in, bản đánh máy, bản photo,... mà không được ký bằng tay thì đều được coi là bản copy.
- Thông thường thì bản copy thường sẽ được in sẵn hoặc in thêm vào hoặc đóng dấu chữ "Copy" lên mặt trước của vận đơn. Để cẩn thận hơn, trên một số vận đơn được in thêm dòng chữ "Non- negotiable".
- Vận đơn bản sao chỉ in một mặt, mặt sau của vận đơn bỏ trống.
c)- Cách nhận biết bản gốc và bản sao :
Do mặt trước của 2 loại vận đơn là giống nhau và chúng ta thường phân biệt đâu là bản gốc và đâu là bản sao qua 2 chữ "Original" và "Copy", tuy nhiên, đôi khi chỉ dựa và 2 chữ này mà không để ý đến các dấu hiệu khác trên vận đơn đẫn đến sai lầm và chịu nhiều rủi ro vì vậy ta có thể xem xét thêm một số chứng cứ để khẳng định đó là vận đơn đơn gốc hay không.
- Nếu có chữ Original mà không có chữ ký bằng tay thì coi như là không có giá trị, ngoài ra kiểm tra xem phía mặt sau của vận đơn có in các điều kiện và điều khoản vận tải ( thường thì theo luật hàng hải quốc tế hoặc nước sở tại. Tại Việt Nam thì theo tiêu chuẩn của VLA và luật hàng hải Việt Nam),
- Một bản photocopy, bản sao, bản in, bản đánh máy có thể trở thành bản gốc bất cứ lúc nào nếu nó được người có thẩm quyền ký bằng tay lên đó, còn đấu "Original" thì ai đóng lên đó chẳng được. Với trường hợp này thì các bạn phải rất cẩn thận và kiểm tra tính xác thực trước khi giao hàng.
𝟐. 𝐒𝐮𝐫𝐫𝐞𝐧𝐝𝐞𝐫𝐞𝐝 𝐁𝐢𝐥𝐥 𝐨𝐟 𝐋𝐚𝐝𝐢𝐧𝐠:
Vận đơn đã nộp tại cảng bốc hàng (Port of Loading): Khi chủ hàng (shipper) yêu cầu Surrendered B/L có nghĩa là họ gửi yêu cầu của mình đến hãng tàu (shipping line) hay Công ty giao nhận (forwarder) yêu cầu trả hàng (release cargo) cho người nhận hàng (consignee) mà không cần B/L gốc nộp tại cảng đến (Port of Discharge). Trong trường hợp này bill gốc sẽ được thu hồi và hãng tàu hay công ty giao nhận sẽ làm một điện giao hàng - Telex Release yêu cầu văn phòng và đại lý của họ ở cảng đến trả hàng cho người nhận hàng (consignee) mà không cần vận đơn gốc.
- Như vậy Surrendered B/L phát sinh khi đã phát hành B/L gốc (Original) cho shipper và hình thức này chỉ áp dụng cho B/L đích danh (Straight B/L).
- Khái niệm Surrendered B/L đi kèm với khái niệm điện giao hàng (Telex Release), đơn giản là phương thức truyền tin của hãng tàu hay công ty giao nhận tại cảng bốc hàng đến văn phòng hay đại lý của họ tại cảng dỡ hàng rằng vận đơn gốc đã nộp tại cảng đến và yêu cầu thả hàng (release) cho người nhận hàng (consignee). Ngày nay Telex Release được gửi bằng Fax/Email nhưng tên gọi vẫn duy trì như cách nó thực hiện ở thời điểm ban đầu
* Lý do vì sao chủ hàng (shipper) sử dụng Surrendered B/L:
- Người gửi hàng (shipper) và người nhận hàng (consignee) có mối quan hệ tốt, có thể là các chi nhánh của nhau nên không cần phải sử dụng B/L gốc.
- Một vài trường hợp người gửi hàng (shipper) không gửi B/L gốc kịp cho người nhận hàng (consignee) trong khi hàng hóa đã đến cảng dỡ hàng thì họ sẽ yêu cầu hãng tàu hay công ty giao nhận làm Telex release để tránh các chi phí phát sinh như Dem/Det/Storage charges.
- Khi yêu cầu làm Surrendered B/L thì phát sinh chi phí, thường gọi là Telex Fee mà hãng tàu hay công ty giao nhận thu lại chủ hàng (shipper) khi họ yêu cầu.
𝟑. 𝐒𝐞𝐚𝐰𝐚𝐲 𝐁/𝐋:
Là vận đơn mà hãng tàu phát hành cho khách hàng của mình khi họ thanh toán đầy đủ các chi phí cho lô hàng.
- Một Seaway bill là một chứng từ không thể chuyển nhượng được, không phát hành một bản gốc nào, không phải chứng từ sở hữu hàng hóa và chỉ áp dụng cho B/L đích danh (Straight B/L).
- Seaway bill thường dùng cho các giao dịch phi thương mại, giữa các công ty con trong một tập đoàn hay các giao dịch không liên quan đến L/C.
- Có thể hiểu nôm na là, hãng tàu sẽ phát hành seaway bill ngay khi tàu chạy khi nhận được đầy đủ thanh toán của shipper, tức là hãng tàu sẽ thả hàng cho consignee khi tàu đến tại cảng dỡ hàng, Consignee có thể đến lấy hàng mà không cần xuất trình B/L gốc hay cần phải có điện giao hàng.
- Seaway B/L có thể không phải mất chi phí như Telex Release fee, tuy nhiên một số hãng tàu quy định thời gian thanh toán sau khi tàu chạy mới áp dụng Seaway B/L không mất phí.
- Lưu ý là một số quốc gia ( thường ở Nam Mỹ như Brazil, Argentina...) quy định không được sử dụng Seaway bill trong vận chuyển hàng hóa mà phải dùng Vận Đơn Gốc.
* 𝑵𝒉𝒖̛ 𝒗𝒂̣̂𝒚, 𝒕𝒂 𝒕𝒉𝒂̂́𝒚 𝒔𝒖̛̣ 𝒌𝒉𝒂́𝒄 𝒃𝒊𝒆̣̂𝒕 𝒈𝒊𝒖̛̃𝒂 𝑺𝒖𝒓𝒓𝒆𝒏𝒅𝒆𝒓𝒆𝒅 𝑩/𝑳 𝒗𝒂̀ 𝑺𝒆𝒂𝒘𝒂𝒚 𝑩/𝑳 𝒏𝒂̆̀𝒎 𝒐̛̉ 𝒄𝒉𝒐̂̃:
- Surrendered phát hành một bộ B/L gốc và sau đó thu hồi lại, trong khi Seaway B/L thì không.
- Surrendered B/L là hình thức để thả hàng (release cargo) thay vì trình B/L gốc.
- Telex Release là phương thức để thực hiện Surrendered B/L. Trong khi đó Seaway B/L thì không phát hành một bộ B/L gốc nào và Express Release là phương thức thực hiện.
- Seaway B/L không bao giờ được coi là chứng từ sở hữu hàng hóa (Document of Title to the goods), còn vận đơn gốc(Original B/L) thì có, nhưng Original yêu cầu Surrendered B/L cũng không bao giờ được coi là chứng từ sở hữu hàng hóa.
(Sưu tầm và tổng hợp)
-------------------------------------------------------------------
Mong bài viết đã cung cấp thông tin đủ và dễ hiểu đến các bạn!
Công Ty Cổ Phần Thương Mại Vận Tải AN VƯỢNG
VP: 54 Ngô Quyền, P.Máy Chai, Q.Ngô Quyền, Hải Phòng.
ĐT: 0225 3 978 616
Telegram - WhatsApp - LINE: 090 150 64 16
Email : [email protected] | [email protected]
Website: https://www.anvuong.com.vn/vi/