BİYOPELET (PELLETS) – BİYOBRİKET (BRIQUETTES)
Pellet yakıtı; her türlü odun, odun artığı, ormansal atık, tarımsal atık, endüstriyel atıkların kurutulup öğütülerek daha sonra yüksek basınçla preslenerek sıkıştırılması suretiyle yoğunluğu arttırılarak enerji elde maksadıyla kullanılan küçük parçalara (topak) denir. Hammadde ve üretim teknikleri açısından farklılık göstermekle beraber odun ve türevi
maddelerin pelet haline dönüştürülmesinde bağlayıcı madde kullanımı söz konusu değildir. Diğer bir takım hammaddelerde ise belli oranlarda yardımcı bağlayıcılar (melas, nişasta, bitkisel parafin, tall yağı, lignin, su … vs) kullanılmaktadır. Hammadde olarak ağaç (sert ve yumuşak ağaçlar), odun, yonga, talaş, kabuk, dal, yaprak ve benzeri orman artıkları, sap-saman (buğday, arpa, çavdar, yulaf …), sap (ayçiçeği, mısır, pamuk, kolza …), kabuk-kılıf (kahve, soya, pirinç, yer fıstığı, fındık, ceviz …), meyve çekirdekleri, kağıt-mukavva vb. artığı ve çöpü, endüstriyel atıklar (prina …), inşaat atıkları kullanılabilmekte bu ürünlerin haricinde enerji ormancılığı ve enerji tarımı (switchgrass-dallı darı, miscanthus-fil çimeni…) kapsamında yetiştirilen bir çok üründe kullanılmaktadır. Pelet bir tek üründen imal edilebileceği gibi birkaç ürünün (talaş, sap, saman, prina, kömür tozu …vs) karıştırılması ile de elde edilebilir. Pellet yakıtını odun pelleti (wood pellets) ve tarımsal atık pelleti (agripellets) olarak sınıflamak mümkündür. Yurt dışında bu ürünlerin üretimi, taşınması ve kullanılmasına yönelik standartlar oluşturulmuş olup (ÖNORM M7135-M7136-M7137, SS 187120-187121, DIN 51731-DINplus, CTI-R 04/5 …) ülkemizde henüz bu yönde bir standart mevcut değildir. Ayrıca bu ürünün kullanılması yurt dışında birçok ülke tarafından destek kapsamında değerlendirilmektedir.
Ülkemizde ormansal ve tarımsal atıklar işlenmeden direk olarak ısıtıcılarda kullanılmaktadır fakat bu kullanım yöntemi verimli, ekonomik ve çevresel açıdan uygun değildir. Son yıllarda ülkemizde daha çok mdf talaşı, tarımsal atıklar ve prina (zeytin atığı) peletlenerek satılmakta ve kullanılmaktadır. Bunun sebebi üretim aşamasındaki kurutma maliyetlerinin yüksek olmasıdır. Ülkemizde mevcut olan yem makineleri bu üretim için kullanılmakta fakat üretim verimliliği ve ürün kalitesi düşük olmaktadır. Ülkemizdeki yakıcıların (ısıtma sistemlerinin) bu ürünlere uygun olmaması ve üretilen peletlerin kalitelerinin düşük olması ısıtıcının verimini düşürmekte aynı zamanda emisyon değerlerini arttırarak çevre kirliliğine sebep olmaktadır.
Özellikler Peletler Briketler
Isıl değeri 4500-6000 Kcal/kg 4500-6000 Kcal/kg
Yoğunluk 650-700 kg/m³ 650-700 kg/m³
Çap 6-16 mm 65 mm
Uzunluk 20-30 mm 25-200 mm
Kül içeriği %0,4 - 1,0 %0,5
Rutubet %7 - 12 %7 - 12
Peletler genelde 15 kg, 25 kg, 1 ton ve dökme (açık) pelet olarak satılmaktadır.
1 kg pelet yaklaşık 4500-5000 kcal/kg değerinde olup yani yaklaşık 5 kW enerji değerindedir. Diğer bir değişle 1 ton pellet 450-500 lt fuel-oil değerindedir. Bu kalori değerleri ülkemizde üretilen peletlerde biraz daha düşüktür. Pellet veya briket satın alırken hammaddesinin, kalori değerinin ve analiz sonuçlarının ne olduğunu mutlaka öğreniniz. Pellet ve briketler genelde 15 kg, 25 kg, 500 kg, 1 ton ve dökme (açık) pelet olarak satılmaktadır. Avanajları
•%100 yerli ürün
•Atıkların değerlendirilmesi (Çoğu toprak üzerinde kalan orman ve tarımsal atıkların değerlendirilmesi)
•Yenilenebilir ve sürdürülebilir bir kaynak oluşu
•Fosil kaynaklı yakıt ithalatı azaltılabilir ve ülke ekonomisine katkı sağlanabilir
•Sürekli değişkenlik gösteren fosil kaynaklı yakıtlar yerine sabit maliyetli ürün kullanımı
•Aynı enerjiye daha ucuza ulaş
•Çevre ve İnsan Sağlığı (Emisyon değerleri fosil kaynaklı yakıtlara nazaran çok daha iyi olması sebebiyle sera gazı salımları azaltılmış olunur ve böylelikle ülkemizin Kyoto Protokolü şartlarına uyum hızlandırılmış olunur)
•Atık miktarı (kullanımı sonrası atık miktarının az olması)
•Hazır Pazar (Avrupa’da yaygın olarak kullanıldığından bu kulvardaki tüm iş kollarında ihracat yapma fırsatı)
•Isıtma sektöründe yeni iş kolları açarak bu sektöre canlılık getirerek yeni iş istihdamları sağlaması
•Diğer yenilenebilir enerji kaynaklarına göre nakliye ve depolanabilir özelliği
•Orman artıklarının değerlendirilmesi ile ormanlarımızın yangın riskinin azaltılması, zararlı böceklerin üremesinin azaltılması ve orman bakım masraflarının düşürülmesi gibi fayda sağlaması
•Orman ürünlerinin kayıt dışı kullanımının önüne geçebilecek bir proje oluşturması
•Tarımda değerlendirilmeyen toprakların bu vesileyle ekonomiye kazandırılması
•Kırsal ekonominin canlanmasına katkı sağlaması
•Böylelikle yeni yutak alanlarının artması ve erozyon, çölleşme gibi riskleri azaltmaya yönelik olması
•Diğer fosil yakıtlı kullanımlara oranla en az aynı düzeyde konfor ve kullanım rahatlığı sunması
•Diğer fosil yakıtların kullanımına nazaran daha az tehlikelidir
•Diğer fosil yakıtlar gibi $ ve €’ya bağlı fiyatının değişmemesi
•Elektrik üretiminde kullanılabilir oluşu (özellikle mevcut kurulu kömür termik santrallerinde kömür ile karıştırılarak kullanılabilir)
