07/05/2026
‘สตรีทฟู้ด’ คือหนึ่งในซิกเนเจอร์ของเมืองที่อยู่คู่กรุงเทพฯ มาอย่างยาวนาน แต่การค้าขายบนทางเท้ากับเหล่าคนเดินก็ยังคงเป็นไม้เบื่อไม้เมากันตลอดมา สิ่งนี้จึงกลายเป็นโจทย์ใหญ่ของเมืองที่ต้องบริหารจัดการและสร้างสมดุลให้ดี
มาวันนี้ ปัญหาดังกล่าวได้ถูกแก้ไขและพัฒนาให้เกิดเป็น ศูนย์อิ่มท้อง (Hawker Center) ที่รวบรวมร้านอาหารคุณภาพดี และยังคืนทางเท้าให้กับคนเดิน โดยไม่ต้องใช้ระบบการไล่ที่หรือมีเทศกิจคอยตรวจจับ
ในโอกาสที่ ศูนย์อิ่มท้อง สวนลุมพินี เพิ่งทดลองเปิดใช้งานไปล่าสุด เราจึงมาขอย้อนรอยไปถึงแนวคิด และรายละเอียดการพัฒนาโปรเจกต์นี้ซึ่งเป็นผลลัพธ์ตลอดการทำงาน 4 ปีที่ผ่านมา
🏢 ศูนย์อิ่มท้องคืออะไร
ศูนย์อิ่มท้อง คือศูนย์อาหารหรือแผงค้าที่รวมร้านอาหารสตรีทฟู้ดและร้านค้าประเภทต่างๆ ไว้ด้วยกัน เป็นโครงการที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก Hawker Center ในสิงคโปร์ที่สร้างขึ้นเพื่อจัดระเบียบร้านอาหารในลักษณะเดียวกัน
ที่ผ่านมาได้มีการทดลองโมเดลลักษณะ Hawker Center ในหลายจุดของกรุงเทพฯ ทั้งที่ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2 (ดินแดง) รวมถึงในสเกลที่เล็กลงมาบริเวณ อย่างที่เขตบางลำพู บางเขน และเตรียมขยายต่อไปที่ตลาดพลูในเร็วๆ นี้
ก่อนจะมาถึงโครงการ ศูนย์อิ่มท้อง สวนลุมพินี ซึ่งถือเป็นโมเดลที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งแรกของกรุงเทพฯ โดยจะแบ่งการขายเป็น 2 รอบ คือรอบเช้า 05.00-14.00 น. และรอบเย็น 15.00-24.00 น. รองรับผู้ค้าได้สูงสุดถึงรอบละประมาณ 88-130 ราย และเก็บค่าเช่าแผงในราคาประมาณ 60 บาทต่อวัน
👩🏻🌾 ใครคือผู้ขายในศูนย์อิ่มท้อง
โครงการนี้ให้สิทธิ์แก่ผู้ค้าเดิมที่ได้รับผลกระทบจากการยกเลิกจุดผ่อนผันในย่าน เช่น บริเวณถนนสารสิน รวมถึงยังตรวจสอบคุณสมบัติอื่นๆ เช่น การเป็นคนไทย ถือสวัสดิการแห่งรัฐ หรือเป็นคู่สัญญาเช่าบ้านกับการเคหะฯ ในโครงการบ้านมั่นคง
พร้อมด้วยมาตรการห้ามโอนสิทธิ์ หรือให้ผู้อื่นเช่าต่อโดยเด็ดขาด โดยใช้ระบบสแกนใบหน้ายืนยันตัวตนผู้ค้าเพื่อความโปร่งใส ซึ่งปัจจุบันมีข้อมูลผู้ค้าในระบบแล้วกว่า 19,000 ราย ที่กทม. สามารถติดตามสถานะและดูการปฏิบัติตามกฎต่างๆ ได้
อีกหนึ่งความพิเศษของการเป็นผู้ค้าในระบบคือ กทม. ได้ร่วมมือกับธนาคารกรุงไทย ให้วงเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำแก่ผู้ค้าที่อยู่ในระบบของเพื่อใช้เป็นทุนหมุนเวียน แทนการพึ่งพาหนี้นอกระบบ รวมถึงส่งเสริมให้ค้าขายในระบบไร้เงินสด (Cashless) ผ่านแอปพลิเคชัน เพื่อสร้างความสะดวกและสร้างประวัติทางการเงินให้กับผู้ค้าเพื่อใช้ในการขอสินเชื่อในอนาคต
🍛 ต่างจากศูนย์อาหารทั่วไปอย่างไร
นอกจากระบบการบริหารจัดการแล้ว โครงการนี้ยังเน้นเรื่องการดูแลสิ่งแวดล้อม ตั้งแต่การออกแบบพื้นที่ให้ระบายอากาศธรรมชาติ ใช้หลังคาสีหม่นเพื่อลดการสะท้อนแสง รวมถึงติดตั้งระบบบ่อดักไขมัน จุดซักล้างส่วนกลาง นอกจากนี้ยังมีการอบรมและตรวจประเมินตามมาตรฐานอาหารปลอดภัยของกรุงเทพมหานครอย่างสม่ำเสมอ
ศูนย์อิ่มท้องเกิดขึ้นควบคู่กับการปรับโครงสร้างคณะกรรมการหาบเร่แผงลอยที่เพิ่มสัดส่วนของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างนักวิชาการและประชาชน ซึ่งได้เข้ามามีบทบาทในการตัดสินใจ เพื่อไม่ให้การจัดระเบียบนั้นทำลายอัตลักษณ์ของย่าน และเสน่ห์ของสตรีทฟู้ดเดิม
รวมถึงมีการกำหนดให้ทบทวนความเหมาะสมของพื้นที่ทำการค้าทุกๆ 1-2 ปี หากจุดใดมีปัญหาการจราจรหรือความไม่เป็นระเบียบ ก็สามารถพิจารณายกเลิกหรือย้ายจุดได้อีกด้วย
––––––––
เนื้อหานี้เป็นส่วนหนึ่งของ #สรุป4ปีทำงาน ซีรีส์คอนเทนต์ว่าด้วยผลลัพธ์จากการทำงานตลอด 4 ปีของทีม #ชัชชาติ
สามารถย้อนกลับไปอ่านภาพรวมการทำงานทั้ง 9 ด้านได้ในโพสต์นี้ www.facebook.com/teamchadchart/posts/pfbid0RKL87z6XsskspiJSnpojVQEhhdyxderRz7aL1bf9R1GhbV6AJY2wP7TRC2HQaTrpl
และติดตามคอนเทนต์อื่นๆ ได้ทางโซเชียลมีเดีย ทุกช่องทาง
