Ciekawski Adrian - o górach, podróżach, pasjach

14/12/2024

"Wszyscy myślą o Zakopanem jako idyllicznym miejscu, a przecież żyją tu ludzie z krwi i kości. Mamy takie same namiętności, popełniamy te same grzechy - mówi Beata Sabała-Zielińska. Jej najnowsza książka “Kryminalne Zakopane. Najgłośniejsze zbrodnie Podhala" porusza niewygodne i dawno zapomniane zabójstwa. Tygodnikowi Interii pisarka mówi o sprawach, które "skaziły złem Tatry", zbrodniach, którym można było zapobiec i o tym, czy faktycznie teraz patrzy inaczej na worki na śmieci."

​Wszyscy myślą o Zakopanem jako idyllicznym miejscu, a przecież żyją tu ludzie z krwi i kości. Mamy takie same namiętności, popełniamy te same grzechy - mówi

29/11/2024

Tatrzańskie zwierzaki.

fot. Daniel Lemański, Yuna Pale, Dominik Belica- photo&video, Bartek Kolaczkowski, Kuba Witos Fotografia

28/11/2024

Widoki które zapierają dech w piersiach 🤩🤩🤩

fot. Borievky Photogallery

14/11/2024

Ostatnio sporo pisałem o górach ⛰ więc czas na zmianę... tym razem krótko o nadmorskiej 🌊⚓⛵ Gdyni.

Nie wiem, czy Wy też tak macie, że myśląc o '3mieście' najpierw myślicie o Gdańsku, czy Sopocie, a dopiero potem o Gdyni? Hm... ciekawa sprawa. Prawda?

Gdynia wydaje się być mocno niedoceniana, a z punktu widzenia każdego ciekawskiego podróżnika, ma wiele do zaoferowania. Dla mnie osobiście najciekawsza jest okolica portu, więc o tym parę słów.



Najbardziej popularnym miejscem odwiedzanym przez turystów jest Skwer Kościuszki i jego przedłużenie wychodzące w morze - Molo Południowe. A to wszystko jest częścią gdyńskiego portu.

Gdyński port jest starszy od miasta o całe cztery lata. I nic w tym fakcie dziwnego, gdyż przyczynkiem do powstania Gdyni była właśnie budowa portu. Gdyński port powstał jako żywa wizytówka II RP – jej potencjału ekonomicznego i myśli technicznej.

Pierwszy statek przypłynął do gdyńskiego portu w 1923 roku, więc niespełna trzy lata po rozpoczęciu budowy pierwszych nabrzeży.

Port Gdynia to w dalszym ciągu najmłodszy polski port, o dogodnym położeniu w obszarze Zatoki Gdańskiej. Zwany „polskim oknem na świat” od początku swojego istnienia był synonimem nowoczesności. To tutaj powstał, w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, pierwszy polski terminal kontenerowy. Obecnie Gdynia jest kluczowym portem bazowej sieci transportowej TEN-T oraz ważnym węzłem korytarza „Bałtyk-Adriatyk”.

Nie wszystko w Porcie Gdynia można oglądać z bliska, gdyż port jest terenem zamkniętym. Ale wiele rzeczy związanych z funkcjonowaniem Portu Gdynia można bez portowej przepustki po prostu odwiedzić.

Musimy udać się na nabrzeże Pomorskie liczące 625 metrów, które jest jedynym publicznym nabrzeżem gdyńskiego portu. Nabrzeże Pomorskie to zarazem najczęściej odwiedzana część Skweru Kościuszki – to tutaj właśnie zaczyna się Port Gdynia. Cumują tutaj: Okręt Muzeum ORP „Błyskawica” oraz żaglowiec będący żywą historia polskiego szkolnictwa morskiego – „Dar Pomorza”.

Co jeszcze warto zobaczyć?
- Batyskaf Nautilus
- Pomnik inż. Tadeusza Wendy
- Pomnik psa Baltic
- Akwarium Gdyńskie
- "Dar Młodzieży"

Byliście, widzieliście, znacie, co polecacie? Dajcie znać w komentarzach...

́jmiasto ́że ́żezpasją ́żemałeiduże

13/11/2024

CIEKAWOSTKA 🔟 WIELKA KORONA 👑 TATR 🏔

Autorem koncepcji Wielkiej Korony Tatr (skrót WKT) jest polski taternik Piotr Mielus, który pierwszy stworzył listę szczytów i opublikował ją w marcu 1998 r. na łamach czasopisma „Góry”.

Jakie dokładnie kryterium przyjęto, wyznaczając listę szczytów❓

Góry zaliczone do Wielkiej Korony Tatr muszą być zarówno bardzo wysokie 🔝 (co najmniej 8000 stóp 🦶 angielskich, czyli powyżej 2438 m n.p.m.) jak i wybitne, tzn. przerastające sąsiednie szczyty (przyjęto zasadę, że wierzchołek musi znajdować się co najmniej 100 m powyżej przełęczy oddzielającej górę Wielkiej Korony od najbliższego sąsiedniego szczytu).

Zastosowanie tych kryteriów pozwoliło wyłonić 14 rekordowych szczytów Tatr.

Jak się jednak okazuje, żaden ze szczytów leżących po polskiej stronie tatr, nie kwalifikuje się do WKT 😢😥😞

LISTA SZCZYTÓW WKT:

Gerlach (2655 metrów, 8743 stóp)
Łomnica (2634 metrów, 8642 stóp)
Lodowy Szczyt (2627 metrów, 8619 stóp)
Durny Szczyt (2623 metrów, 8606 stóp)
Wysoka (2560 metrów ,8399 stóp)
Kieżmarski Szczyt (2558 metrów, 8392 stóp)
Kończysta (2538 metrów, 8327 stóp)
Baranie Rogi (2526 metrów, 8287 stóp)
Rysy (2503 metrów, 8212 metrów)
Krywań (2494 metrów, 8182 stóp)
Staroleśny Szczyt (2476 metrów, 8123 stóp)
Ganek (2462 metrów, 8077 stóp)
Sławkowski Szczyt (2452 metrów, 8045 stóp)
Pośrednia Grań (2443 metrów, 8009 stóp)

CIEKAWOSTKI O WKT:

1⃣ Położonemu na granicy polsko-słowackiej Mięguszowieckiemu Szczytowi Wielkiemu zabrakło dosłownie centymetrów wysokości, by znaleźć się w zestawieniu. Zgodnie z pomiarami Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, wysokość Mięguszowieckiego Szczytu to 2438,1 m (7999,0 stóp). Możliwe jest jednak, że wierzchołek ten w rzeczywistości minimalnie przekracza 8000 stóp, na co wskazują najnowsze pomiary lidarowe wykonane dla słowackiego urzędu geodezyjno-kartograficznego. Wysokość najwyższego punktu w kopule szczytowej według tych danych wynosi 2438,57 m, czyli 8000,56 stóp. W takim przypadku Mięguszowiecki Szczyt Wielki byłby piętnastym szczytem WKT.

2⃣ Pierwszym zdobywcą WKT najprawdopodobniej był Janusz Chmielowski, wchodząc na Ganek w 1897 r. jako na swój ostatni szczyt z listy.

3⃣ W sierpniu 2020 r. wszystkie szczyty WKT w czasie 37 godzin i 28 minut zdobył alpinista Kacper Tekieli, zaliczając podczas swojej akcji łączne przewyższenie 8160 m w górę (suma podejść) i 7914 m w dół (suma zejść), na przebytym dystansie 57,9 km. Tym samy (zmarły tragicznie 17.05.2023) Kacper Tekieli jest rekordzistą jesli chodzi o czas przejścia WKT.

4⃣ 13 września 2020 Klub Zdobywców Korony Europy w Tychach ustanowił czterostopniową Odznakę „Wielka Korona Tatr” (platynową, złotą, srebrną i brązową) związaną ze zdobywaniem wybitnych szczytów tatrzańskich.

Mapa: W.K., R.K., Klub Zdobywców Korony Europy

12/11/2024

CIEKAWOSTKA 9⃣ NAJWYŻSZY SZCZYT TATR ⬆️ - JEGO WYSOKOŚĆ GERLACH 🏔

Gerlach 2655 m n.p.m. (Gerlachovský štít) — najwyższy szczyt Tatr i jednocześnie całych Karpat.

W potężnym masywie Gerlacha wyróżnia się dwa 2⃣ główne szczyty: Zadni Gerlach 2637 m oraz najwyższym ❗ właściwy Gerlach 2655 m. Oba te wierzchołki, tworzące wraz z dalszymi Pośrednim i Małym Gerlachem jeden wielki, zwarty, granitowy masyw ☝🏔

Pierwszego 1⃣ wejścia na szczyt dokonał prawdopodobnie w 1834 r. znakomity 👌przewodnik Johann Still razem z czterema spiskoniemieckimi myśliwymi polującymi na kozice.

Pierwszego zimowego ❄ wejścia w styczniu 1905 r. dokonał zespół międzynarodowy, w skład którego wchodzili: Janusz Chmielowski (Polska 🇵🇱) i Karol Jordan (Węgry 🇭🇺) w towarzystwie przewodników z obu stron Tatr.

Obecnie według przepisów Słowackich na wierzchołek turyści mogą wejść jedynie ‼ w towarzystwie uprawnionych przewodników wysokogórskich.

Nazwa Gerlach w obecnym brzmieniu wywodzi się w prostej linii od nazwiska komesa Gerlacha ze Spiskiej Soboty lub jego syna o tym samym, popularnym wówczas wśród niemieckich osadników imieniu. Był on założycielem podtatrzańskiej wsi Gerlachów na Spiszu. Po II wojnie światowej nazwa została zmieniona na Szczyt Stalina i przez pewien okres była jego oficjalną nazwą.

Na szczycie znajduje się metalowy krzyż ustawiony w 1998 roku przez słowackich ratowników THS (Tatranská horská služba). Dzięki wysokości i malowniczym widokom góra jest jednym z częściej odwiedzanych miejsc.

BARDZIEJ LUB MNIEJ OCZYWISTE FAKTY

1⃣ Wybitność Gerlacha robi wrażenie – to aż 2355 m 🔝 Dla porównania, wybitność kolejnego pod tym względem tatrzańskiego szczytu – Bystrej – to tylko 562 metry. A wybitność naszych Rysów to tylko 163 m. W Polsce najwybitniejszym szczytem jest Śnieżka. Przy wysokości nad poziomem morza wynoszącej 1603 m, jej wybitność to aż 1203 m.

2⃣ Między rokiem 1896 a 1959 nazwa szczytu odzwierciedlała burzliwą historię regionu. Gerlach kolejno stawał się Szczytem Franciszka Józefa, Szczytem Legionistów, Szczytem Polskim, Szczytem Słowackim, wreszcie Szczytem Stalina. Do oryginalnej nazwy powrócono w roku 1959 i używa się jej do dziś.

3⃣ Na szczyt Gerlacha nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny, ani nawet ścieżka. Wchodzi się drogą wspinaczkową o trudności oznaczonej w tzw. skali tatrzańskiej jako I/II. Najczęściej używane drogi są silnie eksponowane i można z nich korzystać tylko w towarzystwie przewodnika.

A gdybyście zastanawiali się, nad tym jak wejść na szczyt, to zapraszam do lektury, tutaj:
https://www.skalnik.pl/blog/gerlach-krol-tatr-jak-wejsc-na-szczyt/

́ry ́rypolskie 🗻🗻🗻❤ ́ry

11/11/2024

CIEKAWOSTKA 8⃣ 3xNAJ - Jaskinia Wielka Śnieżna

Jaskinia Wielka Śnieżna, to NAJgłębsza i NAJdłuższa jaskinia Polski, a zarazem NAJgłębsza jaskinia całych Tatr.

Długość odkrytych dotychczas korytarzy wynosi 23 753 metry (ponad 23 kilometry 🫨❗🤩), a deniwelacja 824 metry ↕

Jaskinia Wielka Śnieżna jest określeniem obejmującym 5⃣ jaskiń poznawanych niezależnie od siebie i w wyniku odkryć w pewnym momencie (w różnych latach) łączonych ze sobą. Są to: Jaskinia Śnieżna, Jaskinia Wielka Litworowa, Jaskinia nad Kotlinami, Jasny Awen i Jaskinia Wilcza.

NAJdłuższa z nich to Jaskinia Śnieżna.
Wejście do niej znajduje się w Wyżniej Świstówce w Dolinie Małej Łąki na wysokości 1701 metrów n.p.m. Jaskinia stanowi główną, najwcześniej poznaną część systemu Jaskini Wielkiej Śnieżnej.
Jej długość wynosi około 15 kilometrów 👀, a deniwelacja 622 metry 👇



Jaskinia Wielka Śnieżna jest celem wielu taterników jaskiniowych ze względu na to, że niektóre jej części nie są jeszcze dobrze zbadane, opisane i udokumentowane. Z tego samego względu prowadzenie wypraw ratunkowych w te rejony jest niezwykle trudne i niebezpieczne.

W Jaskini Wielkiej Śnieżnej występuje bardzo dużo cieków wodnych 💦 Łączą się one w niższych partiach jaskini w coraz większe ciągi wodne, doprowadzające wodę do końcowych syfonów. W wielu miejscach jaskini występuje deszcz 🌧☂ podziemny.

Większe ilości stałego śniegu ❄ i lodu zalegają we wstępnych partiach Jaskini Śnieżnej.
W Jaskini Wielkiej Litworowej zamarza jeziorko 🚣 na dnie Pierwszej Pięćdziesiątki, a lód utrzymuje się często do lata.

Występowanie fauny w jaskini nie było badane, prawdopodobnie w systemie występuje głównie fauna wodna 🐟 i nietoperze 🦇

System Jaskini Wielkiej Śnieżnej był odkrywany jako kilka niezależnych jaskiń.



Od chwili odkrycia Jaskini Wielkiej Śnieżnej doszło w niej do wielu wypadków, w tym siedmiu śmiertelnych ☠

Pierwszy wypadek śmiertelny miał miejsce 6 maja 1970 roku a ostatni 17 sierpnia 2019 roku.

́ry ́rypolskie

Foto - Mapa - Autorstwa Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy, Marcin Gala, Attribution, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=86156752

04/11/2024

7⃣ KOPALNIA URANU ☢

Zapewne byliście kiedyś w Dolinie Białego (jeśli nie to się poleca i zaleca takową wędrówkę) (jakby co - Dolina Białego, to nie to samo co Dolina Białej Wody), i zapewne widzieliście zagrodzone kratami wejście do 'jaskini'...

Co to takiego❓

TO SZTOLNIE URANOWE ‼ ☢

Początek lat 50. XX wieku był okresem wyścigu zbrojeń między ZSRR a państwami zachodnimi (głównie USA). O dużych złożach uranu w ZSRR jeszcze wtedy nie wiedziano, więc poszukiwano ich m.in. w Tatrach. Wstępne rozpoznanie wykonane przez radzieckich naukowców wskazywało na możliwość występowania rudy uranowej właśnie w Dolinie Białego.
Prace poszukiwawcze prowadziło wojsko radzieckie, specjaliści i naukowcy. Cała Dolina Białego została zamknięta na dobrych parę lat i była pilnie strzeżona.

Uran pozyskany w Tatrach miał służyć do produkcji broni jądrowej. Urobek z kopalni był wywożony wozami zaprzężonymi w konie, a przy sztolni, stały dwa baraki - najpewniej dla pracujących tam górników.

Finalnie we wschodnich zboczach Doliny Białego wydrążono dwie sztolnie. Znajdują się one u wylotu jednego z płytkich żlebów opadających z masywu Krokwi. Wylot jednej ze sztolni znajduje się tuż przy znakowanym szlaku turystycznym wiodącym Doliną Białego, drugi jest około 100 m dalej.

Po kilku latach eksploatacji sztolni w Dolinie Białego, radzieccy górnicy i naukowcy zakończyli wydobywanie uranu. Eksploatowali za to inne rejony – głównie Sudety. Do dziś jednak informacje na temat ilości wydobytego przez Rosjan w Polsce uranu są rozbieżne. Wynika to z faktu, że prace oraz wszelkie informacje z nimi związane były utajnione.

W 2010 naukowcy wykonali w tych sztolniach badanie promieniowania gamma i pomiar stężenia izotopów promieniotwórczych, zbadano też ich rozmiary. Według ich opisu obydwie mają boczne odgałęzienia, a łączna długość pierwszej z nich to około 260 m, drugiej 440 m.

Z pomiarów wynika, że stężenie promieniotwórczego radonu w powietrzu sztolni oraz w wypływającej z nich wodzie jest dużo wyższe od przeciętnego. W wodzie wypływającej ze sztolni jest niemal 10-krotnie większe ❗ niż w wodzie Białego Potoku, do której ona uchodzi, a w wodzie zalegającej w sztolni stężenie to jest nawet 130 razy większe 🫨🫨🫨



Foto: https://podroze.onet.pl/polska/malopolskie/jak-w-tatrach-szukano-i-wydobywano-promieniotworczy-uran-dla-zsrr/hghhzsc

03/11/2024

6⃣ ZŁOTO 🥇 W TATRACH 🏔

Wyrazy góra i górnik oparte są na jednym rdzeniu i należą do tej samej rodziny. Pierwszy z nich na przestrzeni wielu stuleci oznaczał nie tylko wzniesienie, lecz także kopalnię. Dlaczego kopalnie nazywano górami ❓ Wynika to stąd, że pierwsze prace wydobywcze nie były prowadzone pod ziemią, ale we wnętrzu skał i górskich masywów.

No i okazuje się, że w Tatrach takich kopalń również było wiele, a w jednej z nich wydobywano ZŁOTO 🤩🤩🤩
A gdzie❓ w KRYWAŃSKICH BANIACH

Krywańskie Banie tak nazywała się grupa dawnych kopalni złota na zboczu Krywania w słowackich Tatrach Wysokich, gdyż dawniej w gwarze podhalańskiej kopalnie nazywano baniami. Szlak turystyczny na szczyt Krywania prowadzi właśnie dawną ścieżką hawiarską, czyli górniczą. Można tam jeszcze dostrzec otwory kilku sztolni, hałdy płonego urobku i platformę po kamiennym domku górników (znajduje się tuż przy ścieżce turystycznej).

Złoto wydobywano tam od drugiej połowy XV wieku do końcówki wieku XVIII. Przerwano je jednak z powodu nieopłacalności 😢
Złota znajdowano tylko minimalne tylko ilości, a wydobycie go z powodu surowego klimatu i ciężkiego transportu rudy było wyczerpujące.

Kopalnie były wielokrotnie badane. Najdokładniej zrobił to Władysław Pawlica w 1916. Znalazł w tamtejszych granitach ubogie złoża antymonitu, chalkopirytu i galeny, w których może występować samorodnie złoto. Grubość złotonośnych żył według Augustina Gorka wynosi 1,5–2 cm.

́ry