29/09/2026
EFEKTYWNOŚĆ NA KOLEI, ciąg dalszy… Ile kosztuje 1 km przejazdu pociągu pasażerskiego, jeśli odliczymy koszty taboru? 🚆
Pod poprzednim postem z zestawieniem kosztów wywiązała się bardzo ciekawa dyskusja w różnych kanałach. Co istotne, jeden przewoźnik ma pociągi kupione ze środków UE, inny dzierżawi je od marszałka, jeszcze inny kupuje za gotówkę, wynajmuje rynkowo lub pozyskuje w inny sposób. Do tego część kosztów utrzymania taboru nie trafia do przewoźnika, tylko do budżetu województwa. Bez znajomości tych niuansów łatwo o niepełny obraz.
Dlatego kolejna, jeszcze ciekawsza wersja zestawienia:
➡️ doliczamy koszty bieżące pokrywane przez marszałków,
➡️ odliczamy amortyzację i koszt pozyskania taboru.
Tak liczony koszt najlepiej pokazuje efektywność operacyjną, czyli to, na co przewoźnik ma realny wpływ, a co przekłada się na ofertę dla pasażerów.
Co wychodzi? Rozpiętość od ok. 34 zł do ok. 62 zł za pociągokilometr, czyli prawie dwukrotna różnica. Koleje Wielkopolskie po doliczeniu ok. 93 mln zł serwisów opłacanych przez województwo przesuwają się do środka stawki. Koleje Dolnośląskie, z dużą ilością własnego, nowego taboru, trafiają do czołówki. SKM Warszawa nie zamyka już zestawienia, choć nadal nie jest tanim przewoźnikiem.
Zestawienie ma swoje ograniczenia. Na przykład przeglądy wyższego rzędu przewoźnicy mogą różnie ujmować w księgach (m.in. zależnie od formy pozyskania taboru), a że wypadają w dłuższych okresach, w danym roku mogą - w zależności od podejścia - nawet "zawyżać koszty". W pewnym stopniu dotyczy to Kolei Małopolskich, choć nawet po wyłączeniu tych kosztów (ich wysokość nie jest publicznie znana) zdecydowanie nie stałyby się tanim przewoźnikiem.
A podwójne składy? To był kolejny istotny argument. Tak, podnoszą koszty energii, dostępu do infrastruktury i po części bieżącego utrzymania, ale zdecydowanie nie podwajają kosztu pociągokilometra. To różnica rzędu kilkunastu procent, a różnice między przewoźnikami sięgają prawie dwukrotności.
To nie ranking ani praca naukowa, tylko przejrzyste zestawienie dostępnych danych. Warto je znać, jeśli zależy nam na efektywnym transporcie publicznym z jak najlepszą ofertą dla pasażera.
Dodatkowe dane zebrał i udostępnił użytkownik „Wojewoda82” (SSC). Dziękuję!