Subiektywna Linia Autobusowa to projekt, w którym dawni pracownicy Stoczni Gdańskiej oprowadzają po swoim miejscu pracy, jego gospodarczej, politycznej a przede wszystkim osobistej, subiektywnej historii. Za każdym razem 33 pasażerów rusza w podróż historycznym "ogórkiem". Teraz Linia będzie nie tylko zatrzymywać się przy dawnym warsztacie pracy L**ha Wałęsy, ale także umożliwiać jego zwiedzanie.
Warsztat można także zwiedzać wchodząc pieszo bramą historyczną. Grzegorz Klaman inicjuje jego zwiedzanie jako propozycję zbadania napięcia pomiędzy "autentycznością" muzeum in-situ a potrzebą upamiętnienia miejsc historii politycznej poprzez materializację, "urzeczowienie" historii. IDEA
Stocznia Gdańska jest rezerwuarem pamięci zbiorowej i pamięci indywidualnych. Pamięć historyczna wizualizuje się w postaci wystawy Drogi Do Wolności i realizacji monumentalnych w postaci Pomnika Poległych Stoczniowców oraz Bram, w przyszłości będzie to Europejskie Centrum Solidarności. Pamięci subiektywne są praktycznie nieobecne, niejednokrotnie postrzegane jako niepoprawne, zmarginalizowane. Projekt Subiektywnej Linii Autobusowej to rodzaj spotkania poprzez zaangażowanie osób, świadków, uczestników historii, tych mniej znanych, lecz równie ważnych. Projekt zamierza wydobyć głos wytłumiony, echa, odbicia, szepty, fragmenty wspomnień i relacji, wpisać je w obecną sytuację i przestrzeń miejsca. Tereny dawnej stoczni gdańskiej są w trakcie transformacji i przebudowy w nową dzielnicę pod nazwą Młode Miasto, wiele konstrukcji i budynków zostanie wyburzonych, dynamicznie zmienia się industrialne otoczenie, projekt pozwala uczestnikom stać się żywymi świadkami transformacji i jej aktywnymi, subiektywnymi nosicielami pamiętania na przyszłość. Jedna z największych atrakcji Gdańska – stocznia - jest niedostępna i ogrodzona murem, Subiektywna Linia Autobusowa otwiera ją i zbliża do przestrzeni publicznej. Pierwsza wersja tego projektu miała miejsce w 2002 roku w ramach Międzynarodowego Projektu City Projektu City Transformers, trwała miesiąc, druga edycja w sierpniu 2009 przyciągnęła więcej zainteresowanych niż mógł pomieścić zabytkowy autobus, dobitnie uświadamiając nam jak wielka jest potrzeba otwarcia dawnej stoczni dla zwiedzających, co potwierdził sukces trzeciej edycji SLA od 1 maja do 12 września 2010 r., podczas której z oferty skorzystało (w ciągu 19 tygodni funkcjonowania) ok. 3500 osób oraz czwarta edycja SLA (1 czerwca-30 września 2011 r.), która podbiła sukces frekwencyjny poprzedniej (blisko 4200 pasażerów), umożliwiając rownocześnie zapoznanie się z realizowanymi na terenie dawnej stoczni innymi projektami artystycznymi IS Wyspa. Subiektywna Linia Autobusowa i autor projektu Grzegorz Klaman, zdobyła za swoją działalność w 2010 roku I miejsce w konkursie na najlepszy produkt turystyczny Województwa Pomorskiego (Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna) oraz Wyróżnienie Polskiej Organizacji Turystycznej w konkursie na Turystyczny Produkt Roku 2010 i zamierza ubiegać się w roku 2012 o przyznanie Złotego Certyfikatu POT jako Produkt Turystyczny Roku 2012. Trasa SLA 2012:
Brama Historyczna – Sierpień 1980 przyniósł kolejne wielkie wydarzenia w Polsce i Stoczni Gdańskiej. Ogromne problemy ekonomiczne i społeczne (trudności w zaopatrzeniu w podstawowe środki spożywcze, przy trwającym cały czas eksporcie żywności do ZSRR, walka władz z rozwijająca się coraz bardziej opozycją demokratyczną, ograniczenia swobody słowa, brak perspektyw na poprawę warunków życia) powodowały niezadowolenie społeczeństwa, wyrażone m.in. w lipcowym proteście kolejarzy lubelskich przeciw wywożeniu żywności z Polski do ZSRR. Rozpoczęty 14 sierpnia 1980 strajk okupacyjny załogi Stoczni Gdańskiej im. Lenina w obronie zwalnianej ze Stoczni Gdańskiej przywódczyni ruchu robotniczego: suwnicowej Anny Walentynowicz, przekształcił się po trzech dniach w ogólnopolski protest społeczeństwa przeciw władzy komunistycznej. Do Stoczni Gdańskiej przyjechali delegaci kolejnych strajkujących zakładów, tworząc Międzyzakładowy Komitet Strajkowy. 21 postulatów strajkowych zapisanych na drewnianej tablicy, wiszącej nad II bramą Stoczni, których spełnienie przez władze komunistyczne było warunkiem zakończenia strajku (jako jeden z najważniejszych postulatów było żądanie wolnych związków zawodowych) zawierało istotne żądania społeczeństwa demokratyzacji Polski i poprawy warunków życia ludzi. Postulaty te zostały umieszczone w czerwcu 2004 roku na liście światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Protest pracowniczy wsparty przez intelektualistów i całe społeczeństwo przekształcił się następnie w ogólnopolski ruch społeczny Solidarność. Bramy na Drodze do Wolności - założenie przestrzenne jako część wystawy
Wybór takich a nie innych form i zamysłów „BRAM” był podyktowany intencją odejścia od oczekiwanej narodowo-patriotycznej symboliki oraz tradycji upamiętniania wydarzeń historycznych. Realizacja zmierza raczej w stronę antypomnika, który pozostaje w krytycznym dystansie do triumfalistycznych realizacji w przestrzeni publicznej i dyskutuje z tradycją architektonicznej formy monumentalnej jako reprezentacji władzy. Całość założenia składa się z dwóch Bram połączonych rampą. Brama 1 w kształcie dziobu okrętu o pochylonej, zapadającej się sylwetce, od zewnątrz surowa forma z korodującej stali. Ściany wewnętrzne ukształtowane w rodzaj wielkich regałów, które narzucają skojarzenia z opustoszałym archiwum. Po wejściu do wnętrza odbiorca staje pomiędzy dwoma elektronicznymi wyświetlaczami tekstu biegnącego wzdłuż każdej z dwóch ścian. Wyświetlane teksty na zasadzie kontrastów znaczeniowych obejmują slogany i sentencje, z jednej strony ideologów komunizmu, z drugiej niezależnych myślicieli i intelektualistów. Projekt zakłada możliwość zmiany tekstów i utrzymanie zasady otwartości wobec odczytywania historii z różnych perspektyw. Konstrukcja Bramy 1 została przygotowana w taki sposób, aby wywoływać wrażenia zaburzenia równowagi. Doświadczany przez
oglądających zawrót głowy zostaje skojarzony z przełożonym na doznanie psychofizyczne zabiegiem indoktrynacji. Efekt zostaje osiągnięty przez działanie formą architektoniczną. Brama 2 nawiązuje do niezrealizowanego projektu Pomnika III Międzynarodówki, autorstwa rosyjskiego konstruktywisty Wladymira Tatlina. Brama ta jest współczesną reinterpretacją utopijnych idei formułowanych na fali ruchów lewicowych, przejmowanych i wykorzystywanych w ideologiach systemów totalitarnych. Forma wznoszącej się podwójnej spirali postępu /u Tatlina/ jest rozbita odśrodkową siłą na rozpadające się kształty , pozbawione jednolitego ciągłego ukierunkowania w przestrzeni. Struktura ta symbolizuje rozpad totalitarnej ideologii, pierwotnie projektowanej jako początek i narodziny komunistycznej utopii tu staje się symbolem jej upadku i końca. Kolorystyka Bramy 2 nawiązuje do charakterystycznego zestawu barw dla awangardy rosyjskiej – czerwieni, czarni, szarości i bieli. Wewnętrzna forma – budowla o prostych architektonicznych kształtach jest rozświetlona silnym strumieniem światła przez które przechodzi każdy oglądający. dawna sala BHP –/ pierwotnie torpedownia/ 31 sierpnia 1980 wicepremier rządu PRL Mieczysław Jagielski - jako przewodniczący strony rządowej i L**h Wałęsa jako przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego podpisali w dawnej sali BHP Stoczni Gdańskiej porozumienie o zakończeniu strajku. Dzień wcześniej podobne porozumienie ze strajkującymi robotnikami strona rządowa podpisała w Stoczni Szczecińskiej. Usunięci zostali ze swoich stanowisk najważniejsi politycy i działacze partyjni, m.in. I sekretarz KC PZPR Edward Gierek i premier Piotr Jaroszewicz. U władzy pozostali jednak inni dotychczasowi czołowi działacze PZPR ze Stanisławem Kanią i gen. Wojciechem Jaruzelskim na czele. Ożywienie społeczne, pełen nadziei na istotne zmiany w życiu społecznym i ekonomicznym Polski okres, bardzo płodny i burzliwy także w Stoczni Gdańskiej, trwał przez prawie cały rok 1981. Sala konferencyjna (dawna sala BHP) była częstym miejscem obrad Krajowej Komisji NSZZ Solidarność. Obrady były transmitowane przez radiowęzeł zakładowy na całą stocznię, której załoga była w dalszym ciągu bardzo zaangażowana w ruch przemian w Polsce. dawna Dyrekcja Stoczni – budynek w którym przez lata mieściła się dyrekcja stoczni, gdzie zbierali się niezadowoleni robotnicy z apelami i postulatami do władz stoczni
Stocznia Cesarska i front wodny- 1871 - zakład otrzymał nazwę Kaiserliche Werft (Stocznia Cesarska). Stocznia była własnością państwową i pracowała wyłącznie na potrzeby marynarki wojennej.
1890 - na 50 hektarach w pobliżu Stoczni Cesarskiej powstała stocznia SCHICHAUWERFT (Stocznia Schichaua). Produkcja stoczni obejmowała zarówno statki handlowe, pasażerskie, towarowo-pasażerskie, jak też wojenne, w tym szybkie krążowniki.
1922 - Konferencja Ambasadorów na mocy artykułu nr 107 traktatu wersalskiego przyznała po przegranej przez Niemcy I wojnie światowej Stocznię Cesarską Wielkiej Brytanii, Francji, Włochom i Japonii. Państwa te według ustaleń traktatu wersalskiego miały przekazać tę stocznię Polsce lub Wolnemu Miastu Gdańsk, ubiegającym się o jej eksploatację lub miały znaleźć inne rozwiązanie. Na wniosek alianckiej Komisji podziału majątku poniemieckiego utworzono międzynarodową spółkę akcyjną z udziałem kapitału polskiego (20%), Wolnego Miasta Gdańska (20%), Wielkiej Brytanii (30%) i Francji (30%). Stocznia otrzymała angielską nazwę The International Shipbuilding and Engineering Company Limited (Międzynarodowe Towarzystwo Budowy Statków i Maszyn Spółka Akcyjna), a po niemiecku Danziger Werft und und Eisenwerkstatten Aktiengesellschaft, przy czym prócz stoczni, towarzystwo to eksploatowało warsztaty taboru kolejowego na Przeróbce.okres międzywojenny - rząd Polski zabiegał o zwiększenie wpływów w stoczni, podobnie jak popierane przez Niemcy Wolne Miasto Gdańsk .
1937 - kapitał brytyjski został wykupiony przez Niemców,
1939 - po wybuchu wojny całą stocznię przejęło najpierw Wolne Miasto Gdańsk, a następnie - w 1940 roku - państwo niemieckie.Okres II wojny światowej w historii obydwu stoczni charakteryzuje się produkcją na potrzeby Kriegsmarine, głównie okrętów podwodnych. Stocznie gdańskie jak i samo miasto okupiły wyzwolenie olbrzymimi zniszczeniami
pochylnie - W 1960 w Stoczni Gdańskiej było 10 pochylni. Zwodowano wówczas 32 kadłuby o łącznej nośności 207 200 ton (173 476 BRT), co plasowało ten zakład na 5 miejscu wśród stoczni na świecie. Inwestycje przeprowadzone w Stoczni Gdańskiej objęły przebudowę pochylni B1, B2, B3 i B4 (m.in. z pochylni B1 i B2 powstała półdokowa - najlepsza w chwili obecnej pochylnia B1 Stoczni Gdańskiej, umożliwiająca budowę statków do szerokości PANAMAX), zakup sprowadzonych z Finlandii nowoczesnych dźwigów Kone o udźwigu do 150 ton oraz budowę nowoczesnej hali obróbki i prefabrykacji (COOPK-Centralny Ośrodek Obróbki i Prefabrykacji Kadłubów). Nie wszystkie planowane w tym czasie inwestycje zostały dokończone, co spowodowało, iż Stocznia Gdańska pozostała najbardziej niedoinwestowanym i najmniej unowocześnionym przedsiębiorstwem wśród polskich stoczni. Obecnie pochylnie mieszczą się już na prywatnym terenie duńskiego dewelopera Baltic Property Trust i są dzierżawione na cele produkcyjne stoczni. Warsztat Wałęsy – Opustoszały dawny warsztat pracy Wałęsy stoi od lat zamknięty naznaczony jego obecnością. Postać Wałęsy jest wielowymiarowa i wymykająca się zbyt jednoznacznym ocenom : od narodowego bohatera, nawet po „zdrajcę” dla niektórych. Nie zmienia to faktu, że właśnie w tym miejscu pracował to była jego baza. Tu jako robotnik przebywał miał swoje miejsce. Restrukturyzacja stoczni, zmiany obejmujące miejsca produkcji, prywatyzacja dawnych terenów stoczniowych mogą doprowadzić do sytuacji zniknięcia tego miejsca, jego zburzenia. Powstanie nowej dzielnicy Młodego Miasta poza wieloma cennymi zabytkami techniki, które zaabsorbuje nie może zapomnieć o Warsztacie Pracy Wałęsy. Wymiar ludzki tego miejsca, jego surowa prosta „estetyka”, ślady pracy, metalowe stoły i szafy mocno nadszarpnięte zębem czasu przemawiają głęboko do tych, którzy maja z nim kontakt. Miejsce to przybliża nam osobisty wymiar historii, która się tu działa. Uruchomienie tego miejsca na mapie stoczni wpisanie go w porządek symboliczny
staje się niezbędnym elementem naszego dziedzictwa
Ważny kontekst do funkcjonowania tego miejsca stwarza propozycja Muzeum Noblowskiego w Sztokholmie, które pragnie włączyć do swojej kolekcji jeden z istniejących tu metalowych warsztatów przy którym pracował Wałęsa. miejsce w którym Wałęsa przeskoczył mur stoczniowy- słynny mur w okolicy ulicy Robotniczej i Jaracza, Wałęsa, którego osoby obawiano się jako lidera miał zakaz wstępu na teren stoczni, złamał go przeskakując mur i jak było do przewidzenia zainicjował kluczowy strajk. Fragment tego muru pierwotnie był eksponowany wraz z elementem Muru Berlińskiego na wystawie Drogi do Wolności od 2000 roku , obecnie jego fragment stoi jako symbol Solidarności w Berlinie przy Reichstagu. Instytut Sztuki Wyspa i Hala 90b – miejce festiwalu Alternativa - dwóch wystaw głównych: „Wypoczynek i Praca” i „Estrangement” oraz szeregu wydarzeń kulturalnych towarzyszących festiwalowi
