03/08/2020
Koersverlegging luchthaven Eelde is kraakheldere, maar ernstige boodschap
Zonder bijdrage rijk is exploitatie luchthaven niet realistisch
Arnoud Bodde ( dvhn 03-08-2020)
Onder aanvoering van de nieuwe directeur van Groningen Airport Eelde koerst de luchthaven op een structurele bijdrage van het rijk.
Op Groningen Airport Eelde is de koers verlegd. De luchthaven verwijst niet meer naar zichzelf als ‘Toegangspoort van het Noorden’, zoals vier jaar geleden toen Provinciale Staten van Groningen en Drenthe en gemeenteraden van Groningen, Assen en Tynaarlo werden gevraagd om, uitgesmeerd over tien jaar, 46 miljoen euro te investeren.
De regio Noord-Nederland moest en zou via grotere luchthavens in Europa worden verbonden met de rest van de wereld en dat mocht best wat kosten, zo betoogden de bestuurders die politiek belast waren met het aandeelhouderschap. En met wat pijn en moeite kregen ze bijna iedereen zo ver om ja te zeggen tegen de plannen. Drents gedeputeerde Cees Bijl vergeleek het met een circusact met draaiende bordjes op zwabberende dunne stokjes.
Met gegevens uit tal van rapporten over bestemmingen, aantallen passagiers en achterland werd een positief toekomstbeeld geschetst waar de vijf aandeelhouders vol op inzetten. Al ver voor de coronacrisis bleek dat toekomstbeeld veel rooskleuriger dan de werkelijkheid.
Onder aanvoering van de nieuwe (tijdelijke) directeur Bart Schmeink is het roer omgegooid en wordt gekoerst op een structurele bijdrage van het rijk. Omdat hier ook zonder het verruimen van vergunningen nog ruimte is voor groei (en Eelde Schiphol zou kunnen ontlasten), omdat Eelde een belangrijke rol speelt als opleidingsluchthaven en omdat Eelde van betekenis kan zijn voor Defensie, mits ze daar ecologisch duurzamer en economisch spaarzamer willen opereren.
Schmeink zou de luchthaven graag afhelpen van het geluid van criticasters die de miljoenen euro’s uit de potten van de lokale en provinciale overheden afzetten tegen de aantallen passagiers die op Eelde in- en uitstappen. Het bestaansrecht van Groningen Airport Eelde moet na zijn interim-klus niet langer ter discussie staan.
De gewenste toevoeging van Eelde aan de Schiphol Group lijkt niet aanstaande. Directeur Dick Benschop zei vorige maand nog dat hij het wel prima vindt dat de provincies hier grootaandeelhouder zijn. Maar iemand moet hier de rekeningen betalen, dat lukt niet van enkel de havengelden van een vliegschool, de militaire vluchten en vakanties naar de zon.
De boodschap van Schmeink luidt dat Groningen Airport Eelde onmisbare infrastructuur is, zowel voor de regio (die in de ogen van de luchthavendirectie nog veel meer uit het vliegveld zou kunnen halen) als voor de Nederlandse luchtvaart. Het prijskaartje dat aan deze infrastructuur hangt (4 tot 6 miljoen euro per jaar) zal door Den Haag moeten worden betaald. Prima wanneer dat geld via de provincie binnenkomt, maar zonder bijdrage van het rijk voor beheer en instandhouding van de infrastructuur en de veiligheid is exploitatie van de luchthaven niet realistisch, schrijft de directie. Kraakheldere, maar tevens ernstige boodschap.
De tijd lijkt wel rijp voor deze koersverlegging, omdat in Den Haag gesleuteld wordt aan een Luchtvaartnota, de Haagse visie op de luchtvaart voor de komende dertig jaar. In die visie komt Eelde er bekaaid vanaf. Maar de luchthaven is niet de enige met kritiek. Van bijna alle mogelijke kanten kreeg de minister van Infrastructuur en Waterstaat stevig commentaar op haar conceptrapport. Haar ministerie heeft dus nog flink wat huiswerk, wat ook betekent dat achter de schermen nog tijd en ruimte is om zaken aangepast te krijgen. Een risico is wel dat Groningen Airport Eelde straks nog wordt ingezet als wisselgeld in een veel grotere discussie in de Tweede Kamer over Lelystad Airport. En dat met verkiezingen al aan de horizon.
