19/01/2023
Утаа, утаа л гээд байдаг. Утаандаа мансуураад л амьдраад байдаг.
Гэтэл энэ утаа гээч зүйлээс болж үүсдэг бүх хор уршгийн талаар яг таг мэддэг бил үү хэдүүлээ, юу билээ?
▪️ Утаа байшдээ тээ? Амьсгалын замыг аймар эмзэг болгочихдог байхгүй юу. Тийм болохоор утаанд өдөр шөнөгүй утагдаж байгаа хүмүүс халдварт өвчинд мэдрэг байх нь угаас дамжиггүй гэсэн үг.
Өвөл болохоор л ханиаднаас салдаггүй, хальт даараад л халуураад нусгайрчихдаг эмзэгхэн дэлбээ болчихоод байгаа нь яг ч 100% таны буруу бол биш юм. Танаас шалтгаалах зүйл мэдээж бий. Гэхдээ утаан дунд амьдардаг маань асуудлыг улам даамжруулаад байгаа хэрэг.
Уйлж байгаа хүүхдийг очоод цохивол улам чанга уйлна биз дээ? Угаасаа шаналж байгаа уушгийг бөөн жижиг, сажиг бодисуудаар өдөр шөнөгүй бөмбөгдөөд байхаар бүр шаналалгүй яах вэ дээ.
🔻 Ялангуяа хүүхдийн дөнгөж боловсорч байгаа амьсгалын замыг утаанд агуулагддаг хорт бодисууд хэрхэн зовоодог гэж бодно?
Даарин дээр нь давс нэмэрлэх гэгчээр гэрт нь тамхи/вэйп татдаг аав, ээж, өвөө, эмээ байдаг бол бүр хэцүү.
Ер нь ийм хүнд нөхцөлд өсөн торниж байгаа бяцхан хүмүүс өвөл, зунгүй вирус соронзолж явдагт нь гайхаад байх зүйл ерөөсөө ч байхгүй.
Утаа, тамхи хоёр бол чимээгүй алуурчид.
Уушгины хавдар үүсэх хамгийн том эрсдэл агуулагчид.
▪️Тэгээд бид энэ утааг амьсгалаад байгаа болохоор, үнэрт нь хамар сэтэрчих гээд байгаа учраас, үр нөлөөг нь биеэрээ амсаад байгаа болохоор, шинж тэмдэг нь өөрт мэдрэгдээд байгаа учраас утаа зөвхөн амьсгалын замыг л гэмтээгээд байна гэж боддог.
Гэтэл утаанд агуулагдаж буй бодисууд бидний организмд орсныхоо дараа л жинхэнэ аяллаа эхлүүлдэг гэж хэлж болно. Ханиад бол зүгээр трэйлер нь.
🔻Нөгөө жижигхэн бодисууд чинь судасны ханыг нэвтлэн ороод цустай хамт урсдаг.
Тэгээд зүрхээр нэг тойрон аялал хийчхээд дараа нь тархинд хүрдэг.
Ойлгож байна уу?
🔻Утаа бол зүрх судасны өвчин, түүний дараах хүндрэлүүд (тархины цус харвалт, зүрхний шигдээс) үүсэх эрсдлийг шууд нэмэгдүүлдэг хүчин зүйл гэсэн үг.
Угаас буруу амьдралын хэв маягт дарлуулчихсан, улаан махыг бурхан шигээ тахьчихсан, уур уцаар, стресс ядаргаагаа архи, тамхиар л аргацааж эмнэдэг, ууж идэх болохоороо ходоодныхоо хэмжээг умарттал наргиад цэнгэчихдэг манайхан шиг хүмүүс бол бурхнаас заяагдсан өгөгдөлтэй даралт ихсэх өвчин, зүрхний шигдээс, тархины цус харвалтанд өртөмтгий улс гээд хэлчихвэл хилсдэхгүй шүү дээ.
… Гэтэл дээрээс нь энэ утаа биеийг, сэтгэлийг, амьдралыг улам утааруулах…
Үхэх өдрийг, өвдөх өдрийг, унах өдрийг улам ойртуулах. “Урт наслахсан” гэх хүслийг улам бүдэгрүүлэх…
🔻Ядаж байхад агаарын бохирдол нь оюуны чадамжинд, тэр тусмаа сэтгэн бодох чадвар, хэл сурах чадварт асар муугаар нөлөөлдөг юм байна лээ шд.
(манайхан дунд, ялангуяа ордонд суудаг ах, эгч нар дотор тархи нь жаахан масс-лаад байдаг хүмүүс элбэг тааралдах болсон нь ч бас нэг их гайхал төрүүлэх зүйл биш юм билээ шүү нтр)
Утаанд агуулагдаж буй 1 мг хорт бодис тутамд хүний 1 сарын боловсрох чадвар үгүй хийгдэж байдаг гээд л бод.
Аймар уу?
Надад лав маш аймар байна. Ийм орчинд хүүхэд төрүүлнэ, өсгөнө, “хүн” болгоно гэж бодохоос зүрх үхэж байна.
Эд дэлгэрдэг цэцэг шиг насыг нь үмхий утаан дунд хагдруулмааргүй байна. Эрүүл үр зүрхэн доороо тээн төрүүлчхээд эрүүл бус нийгмийн золиос болгомооргүй байна.
Энэ хотод би өтөл насыг угтмааргүй, бас үдмээргүй байна. Угаас сул өтөл биеийг улам доройтуулна гэхээс өвдөг хүртэл чичирч байна.
… Утаа бол үхэл. Үхэлд хүргэх зам. Хамгийн урт юм шиг хэрнээ хамгийн дөт зам.
Улсын нийслэл Улаанбаатар.
Огт хөгждөггүй удаанбаатар.
Амьдрал хулгайлагч утаанбаатар.
Энэ их аймшиг дунд амь тэмцэн амьдарч буй ард түмнийхээ тэвчээрийг бишрэн шүтье.
