09/05/2021
အစောဆုံးဘီယာချက်သောက်ခဲ့ကျတဲ့အထောက်အထားဟာ မတ်ဆိုပိုတေးမီးယားဒေသ (ယခုခေါတ်အီရတ််နိုင်ငံပတ်ဝန်းကျင်)မှာ တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ရှေးခေါတ်အီဂျစ်လူမျိုးတွေကလည်းတဝက်တပျက်သာ ကျက်သေးတဲ့ပေါင်မုန့်ကို ရေစိမ်ဂဇော်ဖောက်ရင်း ဘီယာနဲ့တူတဲ့အရည်ကိုသောက်သုံးခဲ့ကျပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီခေါတ်ဘီယာလိုမျိုးတော့ အဆင့်တွေ
မများခဲ့ပါဘူး။ ဒီခေါတ်မှာ ဘီယာ,ဝိုင်ဖြစ်ဘို့ Yeast လို့ခေါ်တဲ့တဆေး ထည့် ရပါတယ်။ (Alcohol အရက်ဖြစ်ဖို့အတွက် သကြား(အချိုဓာတ်)ရေနဲ့ yeast လိုအပ်ပါတယ်။
ရှေးခေတ်မှာ Yeast ကိုလူတွေမထုပ်လုပ်နိုင်ကြသေးတော့ရှေးခေတ်လူတွေ yeast ကိုဘယ်လိုရခဲ့ကြသလဲ။ လူ့သမိုင်းရဲ့အစားအသောက်ထုပ်လုပ်မူ့အဆင့်အတန်းဟာ
နံပါတ်(၁) မီးကိုဖန်တီးထုပ်လုပ်မူ့ကြောင့်ဖြစ်ပြီး နံပါတ်(၂)က Yeast ကိုအသုံးချတတ်မူ့ကြောင်ဖြစ်ပါတယ်..Yeast ကိုနည်းလမ်းပေါင်းများစွာနဲ့လုပ်ယူလို့ရပါတယ်။ စပျစ်သီးရဲ့မျက်နာပြင်မှာတွေ့ရတဲ့ဖြူဖြူအမုန်လေးဟာသဘာဝ yeast လေးတွေ
လေထဲမှာ ပြန့်နှံ့နေတဲ့Yeast (Airborne Yeast)တွေနဲ့လဲ ဂဇော်ဖောက်နိုင်ပါတယ်..ဥပမာ ထန်းရည်ကျည်တောက်ထဲကိုဘယ်သူမှYeast မထည့်ကြပါဘူး။ လေထဲကလာတဲ့Yeast နဲ့လက်ကျန်ထန်းရည်ဂျိုးထဲကYeast တွေနဲ့ ဂဇော်ဖောက်ကျပါတယ်..
ယခုခေါတ်ဘီယာအကြောင်းပြောရအောင်
ဒီခေါတ် Commerical Beer တွေဟာ (Malted Barley ကနေချက်လုပ်ပါတယ်။ (Malted ဆိုတာဘာလဲဆိုတာ အောက်မှာရှင်းပြထားပါတယ်.)
ဂျုံ,ဆန်,Black rice နဲ့တခြား ကောက်ပဲသီးနှံတွေကလဲချက်နိုင်ပါတယ်..
First thing First ဆိုသလိုပါပဲ Alcohol ဘယ်လိုဖြစ်လာရသလဲကိုသိမှ အရက် ဘီယာ Wine တွေအကြောင်းဆွေးနွေးဖို့ပိုမိုလွယ်ကူမှာပါ။
အထက်ကတင်ပြပြီးတဲ့အတိုင်း Alcohol ဖြစ်ပေါ်လာဖို့
1.သကြား
(သကြားဓာတ်ကိုအကျယ်ဖြန့်မယ်ဆိုရင် အများကြီးရှိပါတယ်..
2.Yeast
(yeastဆိုရင်လဲအများကြီးရှိပါတယ်,ဘီယာအတွက်ကတော့နှစ်မျိုးရှိတာပေါ့လေ)
3.ရေ
ဒီသုံးမျိုးလိုအပ်ပါတယ်..ရေကတမျိုးထဲရှိတယ်လို့သင်ထင်ပါသလား..ဘီယာရဲ့ 85% ကျော်ဟာ
ရေဖြစ်ပါတယ်။ ဘီယာတမျိုးရဲ့ Character နဲ့အရည်အသွေးဟာ အသုံးပြုတဲ့ရေပေါ်မှာ အများကြီးမူတည်ပါတယ်ဆိုရင်သင်ယုံပါသလား။ အောက်မှာဆက်လေ့လာနိုင်ပါတယ်။
အထက်ကတင်ပြပြီးသည့်အတိုင်း(အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်)ဂလူးကို့စ်(သကြား)နှင့်သာအရက်ချက်လို့ရပါတယ်။ဒါပေမဲ့ အနှံ Cereals, နဲ့မြေအောင်းဥမ်ားဟာ starch လို့ခေါ်တဲ့ ကာဘိုဟိုက်ဒရိုဒ်ကြွယ်ဝတဲ့ food တွေသာဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ starch တွေကို glucose ဖြစ်အောင် convert ပြောင်းလဲပေးရပါတယ်။အဲဒီလိုပြောင်းလဲဖို့ enzyme တွေလိုအပ်ပါတယ်။ပထမဦးဆုံးအနှံတွေကိုဘယ်လို convert လုပ်သလဲဆိုတာတင်ပြပါ့မယ်။
ဘီယာရဲ့အရေအသွေးဟာဘီယာပြုလုပ်သူသုံးသောကုန်ကြမ်းပေါ်မှုတည်၍ကွဲပြားသွားပါတယ်။
ကုန်ကြမ်းများဟာ
1.ရေ
2.barley(malted)
3. Hops
4. Yeast
တို့ဖြစ်ပါတယ်
ကုန်ကြမ်းအားလုံးသူ့ဘာသာသူအရေးပါတယ်ဆိုပေမဲ့ရေထက်တော့ဘာမှပိုပြီးအရေးမပါကြပါဘူး ဘီယာမှာ ရေ85% အထက်ပါဝင်ပါတယ် အသုံးပြုတဲ့ရေအမျိုးအစားဟာဘီယာအရေအသွေးရဲ့အဓိက ပါပဲ။
ဒေသတိုင်းရဲ့ရေတွေမှာမတူညီတဲ့သတ္တုဓာတ်တွေကြွယ်ဝနေတတ်ပါတယ်။အဲဒါကြောင့်ဒေသတခုဟာဘီယာအမျိုးအစားတခုအတွက်အရမ်းသင့်တော်တာဖြစ်ပေလိမ့်မည်။
ဥပမာ- Dublin(Iraland)မှာရှိတဲ့ရေဟာ hard water(ရေစေး)ဖြစ်နေလေတော့ကာ stout ဘီယာလုပ်ဖို့သင့်တော်ပါတယ်(Guiness Stout).Pilsenဒေသ (Czech Republic),မှာရှိတဲ့
ရေဟာsoft water (ရေသွက်)ဖြစ်နေလေတော့ Pale larger အတွက်သင့်တော်ပါတယ်။(Pilsner beer ဆိုတာ ချက်ရီပါ့ဘလစ်ခ်နိုင်ငံရဲ့Pilsen ဒေသကိုအစွဲပြုခေါ်ဆိုထားတာဖြစ်ပါတယ်။ Pilsner is a German word which means from Pilsen.Budweiser is also a German word, meaning from Budweis,။ပြီးတော့Czech Republic နိုင်ငံဟာလူတဦးတယောက်ခြင်းဘီယာသောက်သုံးမှု့ ကမ်ဘာမှာအများဆုံးနံပါတ်၁ချိတ်ပါတယ်။)Budweiser beer ကလည်း ချက်ရီပါ့ဘလစ်ခ်မှာစတင်ထုတ်ခဲ့ပြီးမှအမေရိကကိုရောက်သွားတာပါ။ချက်ရီပါ့ဘလစ်ခ်မှာလည်းBudweiser ရှိပါသေးတယ်။(အသေးစိတ်ကိုနောက်တင်မယ့်postမှာပါရှိပါမယ်)
2.Barley malting
ပထမဦးဆုံးအနှံတွေကိုဘယ်လိုconvertလုပ်သလဲဆိုတာတင်ပြပါ့မယ်။ဘာလီဆိုပါတော့ပထမအဆင့်malt လုပ်ရပါတယ်..malting လုပ်တယ်ဆိုတာ partially germination = တစိတ်တပိုင်း ဂျာမီနိတ်လုပ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ germinate= အရည်နူး၍အငြောင့်ပေါက်စေသည်။ဥပမာပဲပင်ပေါက်ကိုကြည့်ပါ အမျှစ်ရောအငြောင့်ပါထွက်နေတာ။malting က အမျှစ်လေးလက်သန်းတဆစ်မရှိတတ်ရှိတတ်လေးနဲ့အပင်ပေါက်မလာခင်အခြေအနေလေးပေါ့။နောက်ထပ်အပင်ဆက်ပေါက်လာမှာဆိုးလို့အပူပေးပြီးရပ်တန့်ရပါတယ်။ခြောက်သွားတဲ့ဘာလီတွေကိုစက်နဲ့ကြိတ်ခွဲပြီးအခွံကိုရှင်းထုပ်လိုက်တယ်။ပြီးတော့ဘာလီအမှုန့်ကိုရေနွေး45Cကနေစပြီးဖြည်းဖြည်းခြင်းကျိုရပါတယ်၊(ဘာလီအမှုန့်နဲ့ ရေနဲ့ဖျော်ထားတာကိုMash လို့ခေါ်ပါတယ်)60Cကနေ 72C ရောက်လာရင်အပူပေးတာရပ်ပလိုက်ပါတယ်၊ဘာလီထဲမှာပါလာတဲ့အင်ဇိုင်းတွေဟာကော်ဓာတ်ကနေသကြားဓာတ်ဖြစ်အောင်ပြောင်းလဲတော့ပါတယ်..အပူပေးတာ ရပ်လိုက်ပေမဲ့အပူချိန်ဟာဆက်တတ်လာပြီး78Cရောက်တဲ့အခါ mash out လို့ခေါ်တဲ့အရည်ကိုအဖတ်တွေနဲ့ခွဲထုပ်လိုက်ပါတယ်။အဲဒီချိုမြနေတဲ့အရည်ကိုwort ဝေါ့လို့ခေါ်ပါတယ်။
အနှစ်ချုပ်ရရင် ။
1. Malting(ရေစိမ်၍အညှောက်ပေါက်စေခြင်း)
2.Kilning( အပူပေး၍ခြောက်စေသည်)
3. griding (အမှုန့်ကြိတ်သည်)
4.mashing(ဘာလီအမှုန်ဖြင့်ဖျော်ထားသောရေ)
5.become wort.(boil with hops)
3.Adding Hops(ဗျစ်ပွင့်)
Hops ကို wort ထဲထဲ့ပြုတ်တဲ့နေရာမှာသုံး ဆင့်ရှိပါတယ်။တချို့ကခြောက်ဆင့်လောက်ထိထဲ့ပါတယ်။
ပထမအဆင့်Bittering hops
အခါးဓာတ်ရရန်ပထမဦးဆုံးမိနစ်၆၀ခန့်ပြုတ်ရပါသည်။ထိုအခါးဓာတ်သည် ဘီယာတာရှည်ခံအောင်လည်းအကျိုးသက်ရောက်မှုပေးပါသည်။
ဒုတိယအဆင့် Flavoring hops
ကျန်တဲ့၁၅မိနစ်မှ၃၀မိနစ်အလိုမှာထည့်ပါတယ်။
တတိယအဆင့်Aroma hops
သူကိုအကြာကြီးမပြုတ်ရပါ။ ပြီးခါနီး
ငါးမိနစ် အလိုမှာထည့်ရပါတယ်။
4. Yeast ထည့် ဂဇော်ဖောက်ခြင်း
ဤအဆင့်မှစ၍အဓိကဘီယာနှစ်မျိုးစကွဲပါသည်။
ဂဇော်ဖောက်ခြင်းသုံးမျိုး ရှိပါတယ်
1. Top fermented
2. Bottomed fermented
3. Wild or Spontaneous fermented
1. Top fermented(Ale beer,warm fermentation method)
Yeast တွေဟာဘီယာချက်ကန်အပေါ်မှာဝေ့နေပြီးဂဇော်ဖောက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။အပူချိန်က15 C မွ 24 C အတွင်းဖြစ်ပါတယ်။ ရလာဒ်ကတော့full body နဲ့ fruity အရသာပါပဲ။Ale beer ဟာအရင်က hops မသုံးပဲ gruit လို့ခေါ်တဲ့bitter herbs တမျိုးကိုသုံးခဲ့ပါတယ်။ Top နဲ့ Bottom fermentedတွေမှာသုံးတဲ့yeast အမျိုးအစားတွေမတူကြပါ။
2.Bottom fermented(Lagar beer, Cold fermentation)
Yeast တွေဟာကန်ရဲ့အောက်ခြေမှာရှိ၍ဂဇော်ဖောက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။
အပူချိန်ကတော့7Cကနေ15C အတွင်းဖြစ်ပါတယ်။lagar ဆိုတာဂျာမန်စကားstore room or store ဖြစ်ပါတယ်။
3. Wild or Spontaneous fermented
ဆိုတာကတော့Airborne လို့ခေါ်တဲ့လေထဲကနေလာတဲ့yeastတွေကနေဖြစ်လာတာပါ။ Lambic beer လို့လဲခေါ်ပါတယ်။ ဘယ်လဂျီယန် နိုင်ငံဘရက်ဆဲမြို့အနားတဝိုက်ဒေသမှာထိုကဲ့သို့ဘီယာ များရှိပါသည်။3 လမှနှစ်နှစ်လောက်အထကြာအောင် aging လုပ်ကြပါသည်။
ဘီယာအမျိုအစားအများကြီးရှိသော်လည်းတချို့ကိုသာဖော်ပြပေးလိုက် ပါတယ်။
Lager beer.
1. Pale Lagar (အရောင်ဖျော့သော)
2.Dark Lager (stout မဟုတ်ပါ)
3. Bock (ဂျာမန် style strong beer)
Ale beer
1.Brown Ale
2. Pale Ale
3. Stoutသည် Ale အမျိုးအစားဖြစ်သောလည်း dark lager များလည်းရှိပါသည်ဥပမာ Guiness stout(Iraland)ရှိသလို Guiness black lager လည်းရှိပါသည်။
4.Porter(Dark Color)
Dark lager, Stoutနဲ့ Porter တို့ dark colour ဖြစ်ရခြင်းမှာ ဘာလီmalt အားcolour ပြောင်းအောင်လှော်(roasted)လိုက်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။
✍️Behind The Senses Of Beverages
Coming Soon 🙂