03/06/2026
Google, 32 milyon sivrisineği salmak için izin istedi
Google, hastalık yayan böceklerin sayısını azaltmak için 32 milyon kısırlaştırılmış sivrisineğin salınmasını istedi.
ABD merkezli teknoloji şirketi Google, hastalık yayan böceklerin sayısını azaltmak için ABD hükümetinden California ve Florida’da 32 milyona kadar kısırlaştırılmış sivrisineğin salınması için izin istedi…
Google’ın “Debug” programının bir parçası olarak kısırlaştırılmış erkek sivrisineklerden oluşan bir ordu yetiştirmek üzere teknolojiden faydalandığı da belirtildi.
Dünyanın en ölümcül hayvanı olan sivrisinekler, her yıl dang humması, Batı Nil virüsü, Zika, chikungunya ve sıtma gibi ölümcül hastalıkları yayarak dünyadaki diğer tüm canlılardan daha fazla insanı öldürüyor.
Federal sicilden bir bildirim, ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA), Google’ın Florida ve Kaliforniya’da iki yıl boyunca yılda 16 milyona kadar sivrisinek salma talebini incelediğini gösteriyor. EPA, 5 Haziran’da sona erecek bir kamuoyu görüşü alma süresinin ardından Google’ın deneysel kullanım izni talebine onay verip vermeyeceğine karar verecek.
İngiliz The Guardian, “Erkek sivrisinekler ısırmaz veya hastalık taşımaz. Google’ın test ettiği ana yaklaşımlardan biri, doğal olarak oluşan ve dişi sivrisineklerle çiftleşmelerini engelleyen wolbachia adlı bir bakteriyle erkek sivrisinekleri yetiştirmeyi içeriyor. Enfekte olmuş bir erkek, dişi bir sivrisinekle çiftleşmeye çalıştığında, yumurtaları çatlamıyor; Google bir blog yazısında şöyle açıklıyor: ‘Her nesilde popülasyon küçülüyor'” ifadesine yer verdi.
Büyük teknoloji şirketlerinin laboratuvarlara girip bakteri bulaşmış sivrisinekleri yetiştirmesi alışılmadık görünse de, Google’ın ana şirketi Alphabet bilime yabancı değil. Google X’te “çılgın bir proje” olarak başlayan sağlık ve yapay zeka şirketi Verily Health, yıllardır Debug programının arkasındaki önemli itici güç oldu.
Bu yılın başlarına kadar Alphabet’in bir yan kuruluşu olan Verily, hastalıklarla ve diğer küresel sağlık sorunlarıyla mücadele etmek için teknoloji ve veri bilimini kullanıyor. Verily, Guardian’a gönderdiği bir e-postada, Google’ın Aralık 2024 itibariyle Debug’ı tamamen satın aldığını ve Verily’nin portföyünden çıkardığını belirtti.
Debug projesi için 2016 yılında yayınlanan bir blog yazısında, programın yaklaşık on yıl önce ölümcül sivrisineklerle mücadele için teknoloji odaklı çözümler aramaya başladığı belirtiliyor.
Google, sivrisineklerle mücadele etmenin diğer yollarının işe yaramadığını söylüyor: Böcek ilaçlarıyla ilaçlama zehirli olabilir ve zamanla etkisi azalabilir; ayrıca sivrisineklerin üreme alanı haline gelen tüm su kaynaklarını bulmak ve temizlemek zordur.
Google’ın yaklaşımı benzersiz değil. Şirket, uzmanların onlarca yıldır çeşitli sorunlu böcekler üzerinde kullandığı steril böcek tekniği adı verilen bilimsel bir yöntemden yararlanıyor. Sivrisinek-mikrop etkileşimleri konusunda uzmanlaşmış Florida Üniversitesi’nden yardımcı doçent Eric Caragata, USA Today’e verdiği demeçte, sterilizasyon için Wolbachia bakterisinin kullanımının yaklaşık 15 yıldır yapıldığını söyledi.
Şimdilik Google, ilk çalışmalarını, çoğu dang humması, Zika, sarı humma ve chikungunya vakasının yayılmasından sorumlu olan Aedes aegypti olarak bilinen bir sivrisinek türüne odaklıyor. Google’ın mühendisleri ve bilim insanları, hassas canlılar için “otomatik yetiştirme sistemleri” oluşturmak amacıyla veri analizi ve sensörler kullanıyor. Şirketin açıklamasına göre, bu zorluğun bir kısmı, yapay zeka destekli bilgisayar görüşü kullanarak erkekleri dişilerden hassas bir şekilde ayırmayı ve erkekleri “doğru yere ve doğru sayıda” bırakmayı içeriyor.
Öte yandan Asya ülkesi Singapur’da Debug projesinin işe yaradığı da belirtildi.
Şirket, 11 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, milyonlarca erkek sivrisineğin salınması sonucunda riskli sinek türlerinin yüzde 80-90 oranında azaldığını ve deng humması vakalarının da yüzde 70 oranında azaldığını duyurdu.
