29/12/2025
🔴 ඉන්දියාව පිහිටලා තියෙන භූ තලයේ කොටසක් කැඩිලා වෙන් වෙන්න පටන් අරන්!
අපි පොඩි කාලේ ඉගෙන ගත්තේ ඉන්දියානු භූ තලය සහ යුරේසියානු භූ තලය එකිනෙක ගැටීමෙන් හිමාලය කඳු පන්තිය හැදුණා කියලනේ. හැබැයි අලුත්ම විද්යාත්මක පරීක්ෂණ වලින් හොයාගෙන තියෙන්නේ ඊට වඩා සංකීර්ණ දෙයක් පොළොව යට සිද්ධ වෙනවා කියලා.
ඇමරිකානු භූ භෞතික විද්යා සංගමය (AGU) හෙළි කරන විදිහට ඉන්දියානු භූ තලය හරස් අතට ස්ථර දෙකකට වෙන් වෙමින් පවතිනවා. මේක හරියට ලෑලි දොරක පොත්ත ගැලවෙනවා වගේ වැඩක්.
මෙතනදී බරින් වැඩි පහළ කොටස ගැලවිලා පොළොවේ මැදට ගිලා බහින අතරේ, සැහැල්ලු උඩ කොටස දිගටම හිමාලය දෙසට තල්ලු වෙනවා. විද්යාඥයන් මේ ක්රියාවලිය හඳුන්වන්නේ "Delamination" කියලා.
මේ නිසා මොකද වෙන්නේ? මේ විදිහට භූ තලය ඇතුළෙන් දෙකඩ වීම නිසා හිමාලය සහ ටිබෙට් ප්රදේශය අවට පොළොව අභ්යන්තරයේ අලුත් පීඩන කලාප ඇතිවෙලා තියෙනවා. මේකෙන් අනාගතයේදී ඒ ප්රදේශවල ප්රබල භූමිකම්පා ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ යන බවයි ස්ටැන්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂකයින් අනතුරු අඟවන්නේ.
කොහොම වුණත් බය වෙන්න එපා, මේක එක රැයකින් සිද්ධ වෙන දෙයක් නෙවෙයි. මේක වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ හෙමින් සිද්ධ වෙන භූ විද්යාත්මක ක්රියාවලියක්. හැබැයි පෘථිවිය ඇතුලේ අපි නොහිතන දේවල් වෙනවා කියන්න මේක හොඳ උදාහරණයක්.
Part of the Indian Tectonic Plate has started to split apart! High risk of massive earthquakes around the Himalayas?
We learned in school that the Himalayas were formed by the collision of the Indian Plate and the Eurasian Plate. However, the latest scientific research has revealed that something far more complex is happening beneath the ground.
According to the American Geophysical Union (AGU), the Indian Plate is splitting horizontally into two layers. This is somewhat like the layers of a plywood board peeling apart.
In this process, the heavier lower section detaches and sinks into the Earth's mantle, while the lighter upper section continues to push towards the Himalayas. Scientists refer to this process as "Delamination".
So, what is the impact of this?
Researchers at Stanford University warn that this internal splitting of the plate has created new stress zones beneath the Himalayas and Tibet. This increases the risk of powerful earthquakes occurring in those regions in the future.
However, there is no need to panic. This does not happen overnight. It is a geological process that takes place slowly over millions of years. Yet, it serves as a great example of the unexpected phenomena occurring deep inside the Earth.
