12/11/2023
Niedawno dołączyłam do ekipy Na Wschodzie Bez Zmian , oto mój pierwszy tekst dotyczący Karabachu
Trzecia rocznica porozumień trilateralnych dot. Górskiego Karabachu - co zostało wykonane?
🔴Mijają trzy lata od podpisania trójstronnego porozumienia regulującego dalsze losy Karabachu. Porozumienie podpisane przez Władimira Putina, Ilhama Alijewa i Nikola Paszyniana składało się z kilku punktów. Część z nich dotyczyła terminów, w jakich wojska ormiańskie i separatystyczne mają wycofać się z okupowanych terenów. Dzisiejsza krótka analiza dotyczy stopni wypełnienia poszczególnych postanowień.
1. Ogłasza się pełne zawieszenie ognia i wszystkich działań bojowych w strefie karabachskiego konfliktu od godziny 0.00 czasu moskiewskiego 10 listopada 2020 roku. Republika Azerbejdżanu i Republika Armenii, dalej nazywane Stronami, zatrzymują się na zajmowanych przez nie pozycjach. - tak się faktycznie stało.
2. Rejon Ağdam oraz terytoria kontrolowane przez Armenię w rejonie Qazax wrócą pod kontrolę Azerbejdżanu do 20 listopada 2020 roku. - z opóźnieniem, aczkolwiek te tereny zostały włączone w skład Azerbejdżanu.
3. Wzdłuż frontu w Górskim Karabachu oraz korytarza laczyńskiego wprowadza się kontyngent sił pokojowych Federacji Rosyjskiej w liczbie 1960 żołnierzy z bronią strzelecką, 90 transporterów opancerzonych, 380 sztuk sprzętu samochodowego i specjalnego. - został wprowadzony, lecz nie wypełnił swojego zadania. Po wybuchu wojny na Ukrainie doświadczonych żołnierzy zamieniono na nowicjuszy, którzy nie byli w stanie pozytywnie wpłynąć na stabilność w regionie.
4. Kontyngent sił pokojowych Federacji Rosyjskiej zostaje wprowadzony na miejsce wycofujących się ormiańskich sił zbrojnych. Termin przebywania kontyngentu pokojowego Federacji Rosyjskiej wynosi pięć lat z automatycznym przedłużeniem o kolejne pięć lat, jeżeli żadna ze Stron nie ogłosi najpóźniej sześć miesięcy przed końcem okresu o zamiarze rezygnacji z przestrzegania tego punktu. - jest to przepis obecnie zdezaktualizowany ze względu na ostatnią operację antyterrorystyczną wojsk Azerbejdżanu i pełne odzyskanie przez to państwo okupowanych ziem.
5. W celu zwiększenia skuteczności kontroli realizacji porozumień przez strony konfliktu, do kontroli zawieszenia broni tworzone jest centrum pokojowe. - nie utworzono pionu organizacyjnego per se, wszelkie negocjacje opierały się na dwu- lub trójstronnych rozmowach, kilkakrotnie odbywały się one na terytorium UE.
6. Republika Armenii zwróci Republice Azerbejdżanu rejon Kəlbəcər do 15 listopada 2020 roku, a do 1 grudnia – rejon Laçın, zachowując przy tym korytarz laczyński (o szerokości 5 km) zapewniający połączenie Górskiego Karabachu z Armenią i niezahaczający o miasto Şuşa. - spełnione, podobnie jak punkt 2.
7. Uchodźcy wrócą na terytorium Górskiego Karabachu i przyległych rejonów pod kontrolą Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców. - następuje powolna relokacja mieszkańców tych terenów, lecz jest to organizowane wewnątrz Azerbejdżanu bez udziału organizacji międzynarodowych.
8. Odbędzie się wymiana jeńców i drugich więźniów oraz ciał zmarłych. - odbyło się to wybiórczo, całkiem prawdopodobne jest, że w Azerbejdżanie i Armenii nadal przebywają jeńcy wojenni.
9. Zostaną odblokowane wszystkie relacje ekonomiczne i komunikacyjne w regionie. Republiki Armenii zapewni komunikację między zachodnimi rejonami Republiki Azerbejdżanu a Nachiczewańską Republiką Autonomiczną w celu organizacji bezpośredniego ruchu obywateli, pojazdów oraz transportu ciężarowego w obu kierunkach. Kontrolę nad transportem zapewniają organy Służby Granicznej FSB Rosji. Za zgodą Stron zostanie zapewniona budowa nowych dróg komunikacyjnych łączących Nachiczewańską Republikę Autonomiczną z zachodnimi rejonami Azerbejdżanu. - Armenia nie wypełniła tego postanowienia, nadal jedyna droga do Nachiczewania wiedzie przez ruch powietrzny, a autonomia jest odcięta lądowo od Baku.
🖋️Maria Jagodzińska
📷Wprost, OC Media, BBC News
