PROJE ALANIN KONUMU:
Zeytindağ Kuzey Ege Limanı ve tersanesi İzmir İli, Bergama İlçesi Zeytindağ Belde sınırları içindedir. İzmir İlinin kuzeyinde yer alan Bergama ilçesinin denize çıkış noktası Çandarlı Körfezinin kuzey-doğu kısmında yer alan Zeytindağ beldesinden olmaktadır. Eski Bakırçay Deltasının birikinti düzlükleri üzerinde bulunan liman ve tersane sahası kara ve deniz alanı üzerinde çok g
eniş bir alana yayılmaktadır. Zeytindağ Kuzey Ege Liman ve tersane sahası ,İzmir’e karayolu ile yaklaşık olarak 80km, deniz yolu ile 55 deniz mili mesafede yer almaktadır. Alana mevcut İzmir -Çanakkale karayolu üzerinden Batıya ayrılan Çandarlı asfaltı ve bu yola bağlanan tali yollar ile ulaşılmaktadır. FİZİKSEL ÖZELLİKLER:
Zeytindağ Kuzey Ege Liman ve tersane sahası düz ve denizle aynı seviyelerde yer almaktadır. Arazi kotu 0.5 - 1.0 m aralığında değişmektedir. Proje alanın batısında yer alan Eski Bakırçay nehir yatağından yaklaşık 2 km sonra mevcut Bakırçay Nehri Çandarlı Körfezine dökülmektedir. Tamamen alüvyonal bir yapıya sahip planlama alanının kara üzerinde kalan kısmı deniz seviyesine yakın ve herhangi bir amaçla kullanılmayan çorak topraklar niteliğindedir. Alanda orman sınırları dışındadır. Bitki varlığı açısından liman sahası için onaylanan Nihai ÇED raporu kapsamında incelenmiş ve bulgulara göre endemik bir bitki türüne rastlanmamıştır. Alanın ilk 100m’lik kısmında kumul vejetasyonu yer alırken, sonraki alanın sulak alan vasfını yitirmiş alanlar olduğu tespit edilmiştir. MÜLKİYET-KIYI KENAR DURUMU:
Zeytindağ Kuzey Ege Liman ve tersane sahasının kara üzerinde yer alan kısımlarının tamamı, büyüklüğü 4.340.611m2 olan Zeytindağ tapulamasında, kadastro 1313 nolu parsel üzerinde yer almaktadır. Bu parsel Çandarlı Körfezinin kuzey doğu ucundan başlayarak kıyı alanlarını kuzeye doğru 4,5 km takip ederek ana karayoluna 750 metre mesafede sonlanmaktadır. Zeytindağ Kuzey Ege Liman ve tersane sahası kadastro 1313 nolu parselin güney ucuna rastlayan ve yaklaşık olarak 2.500.000 m2 ‘si üzerinde yer almaktadır. Bu büyüklüğe yeni açılacak bağlantı yolları dahil değildir. Zeytindağ Kuzey Ege Liman ve tersane sahasının 2/3 ü karada bu parsel üzerinde yer alırken, yaklaşık 1/3 ü ise deniz üzerinde bulunmaktadır. Kadastro 1313 nolu parsel tapu kayıtlarında Mera vasfında görülmektedir. Mera kanununa tabii söz konusu mülkiyetin bu vasfı ile direk plan kararı ile kullanılması olası görülmemektedir. Plan onama aşamasında görüş/izinlerin Tarım Bakanlığı kapsamında da değerlendirilmesi gerekebilecektir.
Çandarlı Körfezi doğu kıyıları, Zeytindağ Kuzey Ege Liman ve tersane sahasını kapsayacak şekilde İzmir Valiliğin’ce kıyı kenar çizgisi tesbitine konu olmuş ve 01.03.1994 tarihinde kıyı kenar çizgileri Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca onaylanmıştır. Zeytindağ Beldesi kıyı alanlarının tamamını kapsayan bu tesbitte kıyı kenar çizgisi bazı noktalarda 1313 nolu kadastro parselinin deniz tarafından 1300m kadar içine girmektedir. Kuzey Ege Liman ve tersane sahası 200-500m aralığında değişen mesafelerle kıyı kenar çizgisinin önünde, kıyı alanında yer almaktadır. Proje alanının yaklaşık olarak 3 km kuzey doğusunda Elaia antik kenti sit alanı yer almaktadır. 1313 nolu parselin kuzey ucununda içinde yer aldığı söz konusu sit alanının kıyı bölgesinde antik Taş Liman kalıntılarına rastlanmaktadır. İzmir I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulunun 30.11.1989/ 1442 sayılı kararı ile ilan edilen Antik Elaia Kenti 1. ve 3. derece sit alanları ,1/25.000 ölçekli haritalar üzerinde belirlenmiş olduğundan yeterince sağlıklı değildir. LİMAN PROJESİNİN TEKNİK ÖZELLİKLERİ:
İzmir Limanı Türkiye’nin en önemli limanlarından biridir. İzmir limanı yük trafiğinin büyük bölümü ithalat ve ihracat mallarından oluşmakta, transit yükler nadiren görülmektedir. Konum itibariyle İzmir transit taşımacılık için Doğu Akdeniz’in en uygun limanlarından biri olmasına rağmen, mevcut haliyle büyük konteyner gemilerine yeterince hizmet verememektedir. Uzun dönemli planlama açısından İzmir Limanının rıhtım derinliği ve uzunluğu ile artan trafik yükü için gerekli stok sahasının bulunmaması aşılamayan en önemli dezavantajlarıdır. DLH İnşaatı Genel Müdürlüğü’nce uzun dönemde İzmir limanının yetersizlikleri ortadan kaldırarak Ege Bölgesinin tüm yükünü taşıyacak yeni bir limanın oluşturulması kaçınılmaz olarak görülmektedir. Kuzey Ege Limanı sadece Ulusal ölçekte değil aynı zamanda Doğu Akdeniz bölgesel ölçekte hizmet verebilecek özelliklere sahip olacaktır. Kuzey Ege Limanı, dolgu,dalga kıran,rıhtım,ekipmanlar,üst yapı ve kara ulaşım tesislerinden oluşan yatırım ana kalemleri ile toplam maliyeti 200.000.000 euro’ya yaklaşmaktadır. Tasarlanan tesisler 1000m uzunluğunda ve 600m genişliğinde bir terminali baz almaktadır.Bu terminalde 9100 istif sırası için depolama alanı olan konteyner gemileri için üç yanaşma yeri ve araç terminali için bir Ro-Ro terminali bulunacaktır. Arka sahada 600.000m2 lik bir lojistik alan öngörülmektedir. Bu ölçüler birinci etap terminal için verilmiştir. Proje kapsamında beton bloklardan oluşan ve kuzey-güney doğrultusunda 600m uzunluğunda dalgakıran tasarlanmıştır. Proje aşamasında yapılan alternatif yer seçimi değerlendirmelerinde, Kuzey Ege Liman ve tersane sahasının bu planla önerilen yerinin uygun bulunmasında şu hususlar etkin olmuştur.
1-Liman ve tersane sahası yerleşim yerlerinden uzakta ve herhangi bir yasak bölge kapsamında kalmamaktadır.
2-Liman ve tersane sahasındaki derinlikler dalgakıran ve rıhtım yapımı için uygun bulunmuştur.
3-Liman ve tersane geri sahası için topoğrafyası ve kullanımı ile çok uygun bir alan mevcuttur.
4-Kamu ortak mülkiyetindeki alan için kamulaştırma maliyeti olmayacaktır.
5-Liman her yönüyle genişlemeye müsait bir konumdadır.
6-Yapılan zemin etüdlerinde önemli zemin problemleri ile karşılaşılamayacağı kannatine varılmıştır.
7-Liman ve tersane inşaatı sırasında tarama ile elde edilen malzeme depolamaya gerek kalmadan direkt dolgu amacı ile kullanılabilecektir.
8-İzmir-Çanakkale karayoluna bağlantı çok yakındır. Ali Ağa demiryolu bağlantısı mevcuttur. Hat buraya kadar uzatılabilir. Proje kapsamında 550.000m2 alan 1. etap uygulamada , yollar hariç betonla kaplanacaktır. Yüksekliği 0.5-1.0m olan arka saha yaklaşık olarak 2,5m yüksekliğe kadar doldurulacaktır. Dolgu alanı yaklaşık 840.000 m2 dir.Rıhtım ile dalgakıran arası -40m kotuna kadar taranacaktır. PLAN KARARLARI:
Kuzey Ege Liman ve tersane sahası 1.Aşamada yapılacak tesisleri ve genişleme alanında yer alan tesis alanları ile birlikte 1/1000 Uygulama imar planına işlenmiştir. Toplamda plan onama sınırları içindeki alan 3.676.521m² dir. Plan içerisinde tersane alanı 1119666 m² ve liman alanı 2485502 m² yer kaplamaktadır.
1/1000 ölçekli uygulama imar planında liman ve tersane alanına olan ana karayolu girişi 30m olarak tanımlanmış ve bu yol genişliğinin İzmir-Çanakkale karayoluna kadar devam etmesi öngörülmüştür. Söz konusu yol aynı genişlikte LİMAN ve TERSANE kullanımlarını da ayırmaktadır.Planda liman ve sahası içinde yer alabilecek yapılara ilişkin olarak yapılaşma emsali bu aşamada belirtilmemiş, tesis ve yapılanma koşullarının DLH ve TAU Genel Müdürlükleri ile planların onay aşamasında yapılacak görüşmelerde netleştirilmesi benimsenmiştir. Zeytindağ sahil kesiminin liman yeri olarak uygun bulunmasının nedenleri;
• Liman sahası yoğun yerleşim bölgelerinden uzakta bulunmakta olup, burada
herhangi bir yasak bölge veya sınırlandırılmış alan yer almamaktadır.
• Liman sahasındaki derinlikler dalgakıran ve rıhtım yapımı için uygun
durumdadır.
• Liman geri sahası için gerekli alan mevcut olup, bu alanın topoğrafyası geri
saha için uygundur. Ayrıca, bu saha şu anda boş olup kullanım dışıdır.
• Geri saha olarak kullanılacak alan tapuda kayıtlı olmayıp Zeytindağ Beldesinin
ortak malı durumundadır. Arazi için kamulaştırma bedeli ödemeden tahsisinin
alınması mümkün olabilecektir.
• Seçilen yer limanın genişlemesine müsaittir.
• Yapılan zemin etüdleri dikkate alındığında, limanın gerçekleştirileceği bölgede
önemli zemin problemleri ile karşılaşılmayacağı anlaşılmaktadır.
• Liman inşaatı sırasında taramadan çıkacak malzemenin dolgu sahalarında
kullanılabileceği bu nedenle taramadan çıkacak malzemeler için depolama
yeri sorunlarının yaşanmayacağı düşünülmektedir.
• Liman sahasının arkasından İzmir-Çanakkale karayolu geçmektedir.Demiryolu bağlantısı Aliağa İlçesine kadar mevcut olup buradan liman
sahasına demiryolu bağlantısı yapılması mümkündür. Hava yolu bağlantısı
için İzmir- Adnan Menderes Havaalanı bulunmaktadır.
