12/04/2026
ความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ‘ป่าชายเลน’ ที่อยู่ระหว่างรอยต่อระหว่างผืนดินและผืนน้ำ ถือเป็นฐานรากของความหลากหลายทางชีวภาพ
นอกจากเป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ไม้อันมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวแล้ว ป่าชายเลนยังสามารถปรับตัวให้ดำรงชีวิตอยู่ในสภาวะน้ำเค็มท่วมถึง เป็นฟันเฟืองหลักในการรักษาสมดุลของระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่ง
ทั้งเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำวัยอ่อน ปราการป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง และการเป็นแหล่งกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่มีประสิทธิภาพไม่ด้อยไปกว่าป่าประเภทอื่น
อย่างไรก็ตาม ตลอดกึ่งศตวรรษที่ผ่านมา ป่าชายเลนในประเทศไทยได้เกิดการเปลี่ยนแปลงมากมายในหลายมิติ ตั้งแต่ยุคแห่งการบุกรุกทำลายภายใต้นโยบายเร่งรัดการเติบโตทางเศรษฐกิจ จนถึงยุคแห่งการตระหนักรู้และฟื้นฟูโดยใช้กลไกป่าชุมชนเป็นตัวขับเคลื่อน
จนนำมาสู่การกำหนดวันป่าชุมชนชายเลนไทย ขึ้นในวันที่ 12 เมษายน ของทุกปี
หากย้อนกลับไปสถิติพื้นที่ป่าไม้ในยุคแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับแรก พ.ศ. 2504 ประเทศไทยมีทรัพยากรป่าชายเลนที่อุดมสมบูรณ์กระจายตัวอยู่ใน 24 จังหวัดชายฝั่งทะเล ทั้งทางฝั่งอ่าวไทยและฝั่งทะเลอันดามัน
ในเวลานั้น มีพื้นที่ป่าชายเลนรวมทั้งสิ้นประมาณ 2,299,375 ไร่ ทำหน้าที่เป็นแหล่งกำเนิดของห่วงโซ่อาหาร หล่อเลี้ยงวิถีชีวิตชาวประมงพื้นบ้านมาอย่างยาวนานหลายศตวรรษ
ทว่าหลังจากนั้นอีกไม่นาน สถานการณ์ป่าชายเลนในช่วงเวลาต่อมากลับแสดงให้เห็นถึงความถดถอยอย่างรุนแรง ผ่านการบุกรุกทำลายเสียจนหักราพนาสูญ
ชวนอ่าน วันป่าชุมชนชายเลนไทย จากวิกฤตการณ์ความเสื่อมโทรมสู่การสร้างความยั่งยืนผ่านกลไกป่าชุมชน https://www.seub.or.th/bloging/knowledge/2026-94/