23/10/2014
Termomodernizacja
Celem rządowego programu wsparcia remontów i termomodernizacji jest poprawa stanu technicznego istniejących zasobów mieszkaniowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich termomodernizacji. Z programu mogą skorzystać właściciele zasobów mieszkaniowych (gminy, spółdzielnie mieszkaniowe, właściciele mieszkań zakładowych i prywatni właściciele). Jego beneficjentami są także osoby mieszkające w budynkach objętych programem, gdyż poprawia się komfort zamieszkiwania z jednoczesnym zmniejszeniem opłat za energię cieplną.
Program realizowany na podstawie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów obejmuje dwa główne moduły - wsparcie przedsięwzięć termomodernizacyjnych i wsparcie przedsięwzięć remontowych. Wprowadza on także dodatkowe wsparcie dla właścicieli budynków mieszkalnych objętych w przeszłości czynszem regulowanym. Wsparcie jest udzielane w postaci tzw. premii, czyli spłaty części kredytu wykorzystanego na realizację przedsięwzięcia. Spłata jest dokonywana ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów, obsługiwanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego i zasilanego ze środków budżetu państwa.
Przedsięwzięcia termomodernizacyjne
Podstawowym celem termomodernizacji budynku jest zmniejszenie zużycia energii oraz związane z tym zmniejszenie kosztów zapewnienia odpowiednich warunków komfortu użytkowania i odpowiedniego mikroklimatu w pomieszczeniach. Najczęściej trzeba w tym celu ocieplić przegrody zewnętrzne, wymienić lub wyremontować okna, zmodernizować lub wymienić system grzewczy, unowocześnić system wentylacji i usprawnić system wytwarzania ciepłej wody.
Co to jest przedsięwzięcie termomodernizacyjne?
W rozumieniu ustawy przedsięwzięciem termomodernizacyjnym jest przedsięwzięcie, którego przedmiotem jest:
a) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych,
b) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki wymienione w lit. a, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków,
c) wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków wymienionych w lit. a,
d) całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.
Komu przysługuje premia termomodernizacyjna?
Z tytułu realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, premia przysługuje każdemu właścicielowi lub zarządcy budynku mieszkalnego, budynku zbiorowego zamieszkania, budynku służącego do wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań publicznych, lokalnej sieci ciepłowniczej lub lokalnego źródła ciepła, jedynie z wyłączeniem jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. Premia ta przysługuje więc w szczególności gminom, spółdzielniom mieszkaniowym, wspólnotom mieszkaniowym i właścicielom domów jednorodzinnych.
Warunek oszczędności energii
Przedsięwzięcie termomodernizacyjne musi przynosić oszczędność energii, której minimalny poziom został określony w zależności od charakteru tego przedsięwzięcia:
a) zmniejszenie rocznego zapotrzebowania na energię dostarczaną do budynków na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania:
o co najmniej o 10 proc., w budynkach, w których modernizuje się wyłącznie system grzewczy,
o co najmniej o 15 proc., w budynkach, w których po 1984 r. przeprowadzono modernizację systemu grzewczego,
o co najmniej 25 proc., w pozostałych budynkach,
b) zmniejszenie rocznych strat energii w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła o co najmniej 25 proc., lub
c) zmniejszenie kosztów zakupu ciepła dostarczanego do budynków w wyniku likwidacji lokalnego źródła ciepła, z jednoczesnym wykonaniem przyłączy technicznych do scentralizowanego źródła, o co najmniej 20 proc.
Minimalny poziom oszczędności energii nie został określony jedynie w przypadku zastąpienia źródła energii źródłem odnawialnym lub zastosowania wysokosprawnej kogeneracji.
Wysokość wsparcia
Wysokość premii termomodernizacyjnej stanowi 20 proc. wykorzystanej kwoty kredytu zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, jednak nie więcej niż:
16 proc. kosztów poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
i dwukrotność przewidywanych rocznych oszczędności kosztów energii, ustalonych na podstawie audytu energetycznego.
Przy tak określonej wysokości premii termomodernizacyjnej, najbardziej racjonalne z ekonomicznego punktu widzenia będzie realizowanie takich kompleksowych przedsięwzięć termomodernizacyjnych, w przypadku których przewidywana wysokość rocznych oszczędności kosztów energii będzie stanowiła co najmniej 10 proc. łącznych kosztów ponoszonych na realizację przedsięwzięcia, zaś kredyt będzie stanowił co najmniej 80 proc. tych kosztów. Choć ustawa dopuszcza finansowanie przedsięwzięcia termomodernizacyjnego nawet w 100 proc. z kredytu, to należy pamiętać, że kredyt przekraczający 80 proc. kosztów będzie trzeba dłużej spłacać, lub spłacać w wyższych ratach. Z kolei, zwiększając udział własny ponad 20 proc. kosztów przedsięwzięcia uzyska się niższe wsparcie (premię). Lepiej więc przeznaczyć wolne środki na wcześniejszą spłatę części kredytu, niż zwiększać udział własny do poziomu przekraczającego 20 proc. łącznych kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego.
Praktycznie nigdy nie uda się tak dobrać zakresu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, by jego koszty stanowiły dokładnie dziesięciokrotność przewidywanych rocznych oszczędności kosztów energii. Zawsze jednak należy rozważyć realizację wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego o szerszym zakresie, a więc generującego nieco niższe oszczędności kosztów energii w relacji do kosztów przedsięwzięcia. Analizując taki wariant warto uwzględnić wpływ jego realizacji na wartość nieruchomości, oraz korzyści w postaci polepszenia warunków i komfortu jej użytkowania (mikroklimat, estetyka). Warto również wziąć pod uwagę, że koszty energii i jej nośników będą z pewnością rosły w okresie spłaty kredytu. Oznacza to, że nawet w przypadku przedsięwzięć termomodernizacyjnych, generujących nieco niższe oszczędności kosztów energii w relacji do kosztów przedsięwzięcia niż w przypadku najbardziej racjonalnym z ekonomicznego punktu widzenia, kredyt będzie mógł być w całości spłacony z oszczędności kosztów energii w okresie nie przekraczającym ok. 10 lat.
Etapowanie termomodernizacji
Ustawa jest przede wszystkim adresowana do osób nie dysponujących odpowiednio dużymi środkami własnymi. Istotnym problemem dla części takich osób może być zbyt niska, w ocenie banku kredytującego, zdolność kredytowa. W takim przypadku rozwiązaniem może być etapowanie termomodernizacji, polegające na realizacji w pewnym odstępie czasowym dwóch lub więcej przedsięwzięć termomodernizacyjnych. Jedyne ograniczenie na liczbę takich przedsięwzięć wynika z konieczności każdorazowego spełnienia warunku dotyczącego uzyskania oszczędności energii na odpowiednim poziomie. Dlatego, planując realizację termomodernizacji w kilku etapach należy dążyć do tego, by każde z odpowiadających im przedsięwzięć termomodernizacyjnych było możliwie bliskie wariantowi najbardziej racjonalnemu z ekonomicznego punktu widzenia (udział własny 20 proc. i roczne oszczędności kosztów energii wynoszące ok. 10 proc. kosztów przedsięwzięcia). Wówczas, przeprowadzając termomodernizację etapami będzie można oczekiwać, że w efekcie końcowym zostanie przeprowadzona termomodernizacja w zakresie nie odbiegającym istotnie od zakresu jednorazowej, kompleksowej termomodernizacji.
