30/01/2026
vandaag hebben we onze nieuwe blog over immaterieel erfgoed online gezet en laten je hier even mee snoepen van de beknopte versie. 😍
De charterschipper: immaterieel erfgoed!
De charterschipper is een vakman pur sang. De kennis en vaardigheden van de schipper, evenals de wijze waarop hij omgaat met zijn schip, bemanning, passagiers en de natuurlijke elementen, maken dit beroep bijzonder. Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed onderschrijft dit en schrijft het vakmanschap van de charterschipper tijdens een speciale bijeenkomst op 20 maart 2024 in Enkhuizen bij in de Inventaris Immaterieel Erfgoed, onder de noemer Schipper van de Bruine Vloot.
Beschrijving
De schipper van de Bruine Vloot vaart met passagiers op traditionele schepen voor recreatieve en/of educatieve doeleinden. De Bruine Vloot, ook wel chartervloot genoemd, bestaat uit historische zeilende binnen- en zeevaartschepen. De schipper draagt, samen met de bemanning, verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de gastbemanning en voor een zo duurzaam mogelijke verplaatsing over water.
Dit vereist specifieke kennis en vaardigheden met betrekking tot het schip, navigatie en meteorologie. Daarnaast beschikt de schipper over uitgebreide kennis van natuur, geografie en de omgeving, evenals over sociale vaardigheden die essentieel zijn voor het begeleiden van passagiers.
Tot het vak behoren tevens het onderhoud en de technische instandhouding van het schip. In periodes waarin niet wordt gevaren, veelal in de wintermaanden, worden zeilen gecontroleerd en hersteld en vinden werkzaamheden plaats zoals het verwijderen van roest, schilderen, lakken en schoonmaken. Tijdens periodieke keuringen worden ook omvangrijkere werkzaamheden uitgevoerd, waarbij kennis van traditionele scheepsbouw wordt toegepast.
Geschiedenis en ontwikkeling
Chartervaart vond al op beperkte schaal plaats vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw, toen welgestelde burgers vrachtschippers tegen betaling wisten te bewegen recreatieve tochten te ondernemen. In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw verloren veel traditionele vracht- en vissersschepen hun economische functie als gevolg van schaalvergroting en mechanisering. Een sloopregeling leidde ertoe dat een groot aantal schepen verdween.
Een deel van deze schepen werd echter behouden en kreeg een nieuwe bestemming. Voor sommige schippers bood chartervaart een alternatief inkomen en behoud van hun woonruimte; andere schepen werden aangekocht door groepen met een sterke belangstelling voor historische schepen en een alternatieve levensstijl. Het restaureren en opnieuw onder zeil brengen van deze vaartuigen vergde aanzienlijke investeringen, die konden worden terugverdiend door passagiersvaart.
Beleef het levende erfgoed van de Bruine Vloot van dichtbij
De meest authentieke manier om dit immaterieel erfgoed te beleven, is door zelf mee te zeilen. Tijdens een zeilvakantie met schipper bij Rederij van Linschoten ervaar je van dichtbij het vakmanschap, het leven aan boord en het ritme van wind en water. Als gastbemanningslid word je onderdeel van een levende traditie, waarbij actief meedoen net zo vanzelfsprekend is als genieten. Kies een van onze meezeilreizen of boek een traditioneel zeilschip voor je eigen groep en stap aan boord.
Bekijk de uitgebreide blog op onze site en boek gelijk jouw droomvakantie.
De schipper van de Bruine Vloot is meer dan een kapitein: hij is vakman, verhalenverteller en hoeder van levend maritiem erfgoed. Met eeuwenoude schepen en diepgewortelde kennis nemen deze schippers passagiers mee op een duurzame en actieve reis over water, natuur en geschiedenis. Ontdek hoe vakmans...
