20/04/2026
ඔබ කවදාහරි ට්‍රැෆික් එකක වාහනේ නවත්වගෙන ඉන්න ගමන්, කම්මැලිකමට වගේ කාර් එකේ ඉස්සරහා කණ්ණාඩිය දිහා බලන් ඉඳලා තියෙනවද? එහෙම බලද්දී වීදුරුව වටේට තියෙන කළු පාට තීරුවකුත්, ඒකට ඇලිලා තියෙන කළු පාට පුංචි තිත් රටාවකුත් ඔයා අනිවාර්යයෙන්ම දැකලා ඇති. මේ කළු පාට තිත් වීදුරුව අයිනේ ඉඳන් මැදට යන්න යන්න පොඩි වෙලා ගිහින් අන්තිමට නැතිවෙලාම යනවා. 🚗🔍
මේක දැක්කාම ගොඩක් අය හිතන්නේ මේක නිකන්ම නිකන් වාහනේ ලස්සනට දාපු ස්ටිකර් එකක් හරි, වීදුරුව අලවපු ගම් එක වහගන්න කරපු බොරුවක් මෝස්තරයක් හරි කියලා. හැබැයි මේ පුංචි කළු තිත් ටික නැත්නම්, ඔයාගේ කාර් එකේ කණ්ණාඩිය ගැලවිලා විසිවෙන්නත්, ඉරිතලලා යන්නත්, පාරේ යන වාහන ඇදවෙලා පේන්නත් පුළුවන් කිව්වොත් ඔයා විශ්වාස කරනවාද? 😲
අපි කතා කරමු අපේ ඇස් පනාපිටම තියෙන, හැබැයි අපි කවුරුවත් වැඩිය ගණන් ගන්නේ නැති මේ "කළු තිත්" පිටිපස්සේ හැංගිලා තියෙන මහා ඉංජිනේරු තාක්ෂණය ගැන! 🛠️✨
මේ කළු පාට තීරුවට සහ තිත් වලට ඉංජිනේරුවෝ කියන්නේ "Frit" (ෆ්‍රිට්) කියලා. මේක නිකන්ම නිකන් පේන්ට් එකක්වත්, ස්ටිකර් එකක්වත් නෙවෙයි. මේක සෙරමික් වලින් හදපු විශේෂ ආලේපනයක්. වීදුරුව හදන ෆැක්ටරියේදීම, ෆැරන්හයිට් අංශක 1,200කට වඩා වැඩි රස්නයකින් මේ සෙරමික් එක වීදුරුව පුළුස්සලා (Baked into the glass) තමයි හදන්නේ. ඒ නිසා මේක කවදාවත් ලේසියෙන් සූරලා යවන්නවත්, ගලවන්නවත් බෑ. මේක වීදුරුවේම කොටසක්! ⬛
මේ Frit එකේ මුල් කතාව තේරුම් ගන්න නම් අපි 1950 ගණන් වලට යන්න ඕනේ. ඒ කාලේ කාර් වල වීදුරුව හයි කරන්න ගම් පාවිච්චි කළේ නෑ. ඒ වෙනුවට පාවිච්චි කළේ රබර් ගෑස්කට් සහ ක්‍රෝම් කියන යකඩ රාමු. මේ යකඩ රාමුවෙන් වීදුරුව තද කරලා අල්ලගෙන හිටියා. හැබැයි මේක බරින් වැඩියි, වියදම් වැඩියි, ඒ වගේම කාලයක් යද්දී හයි කරපු එක බුරුල් වෙලා වතුර ඇතුළට එන්නත් ගත්තා. 🚙🔧
1960 ගණන් වෙද්දී කාර් හදන සමාගම් මේ ක්‍රමය අතෑරලා, වීදුරුව කෙලින්ම කාර් එකේ බොඩි එකට අලවන්න විශේෂ ගම් එකක් පාවිච්චි කරන්න ගත්තා. යකඩ රාමු මුකුත් නැති නිසා මේක ගොඩක් ලස්සනයි. හැබැයි මේකෙන් ලොකු ප්‍රශ්න දෙකක් ආවා! 🚨
ලොකුම ප්‍රශ්නය තමයි ඉර එළියෙන් ගම් එක දියවීම! ☀️🫠
මේ අලුත් ගම් එක (Urethane) කොච්චර ශක්තිමත් වුණත්, ඉරෙන් එන පාරජම්බුල කිරණ වලට මේක ඔරොත්තු දුන්නේ නෑ. UV කිරණ වැටෙද්දී මේ ගම් එක දිරාපත් වෙලා කැඩිලා ගියා. අවුරුදු කීපයක් යද්දී වීදුරුව නිකන්ම ගැලවිලා වැටෙන තත්ත්වයටම ආවා.
මෙන්න මේ ප්‍රශ්නෙට සුපිරිම විසඳුම තමයි අර "Frit Band" (කළු පාට තීරුව)! 🛡️ මේ කළු පාට සෙරමික් තීරුවෙන් කරන්නේ ඒක යෝධ සන්ස්ක්‍රීන් එකක් වගේ වැඩ කරලා, UV කිරණ ගම් එකට වැටෙන එක 100% ක්ම නවත්වන එක. ඒ නිසා ඔයාගේ වීදුරුව වාහනේ තියෙනකන්ම ගැලවෙන්නේ නැතුව තියෙනවා.
ඒ වගේම මේ සෙරමික් තීරුවේ මතුපිට ටිකක් රළුයි. සාමාන්‍ය ලිස්සන මතුපිටක් තියන වීදුරුවකට වඩා මේ රළු මතුපිටට ගම් එක ගොඩක් හයියෙන් අල්ලගන්නවා. අනික අර කැතට පේන ගම් එක එළියට පේන්නේ නැති වෙන්න වහගන්නත් මේ කළු තීරුව උදව් වෙනවා.
දැන් ඔයාට හිතෙයි ඉතිං කළු තීරුවක් තිබ්බා නම් ඇතිනේ, ඇයි මේ තිත් රටාවක් මැදට යන්න යන්න පොඩි වෙලා යන විදිහට දාලා තියෙන්නේ කියලා. මේක තමයි කතාවේ ලස්සනම ඉංජිනේරු රහස! 🧐🔮
වීදුරුවක් වාහනේ හැඩයට නවන්න (Curve කරන්න), ෆැක්ටරියේදී මේ වීදුරුව ලොකු අවන් වලට දාලා රත් කරනවා. ඔයා දන්නවනේ කළු පාටට රස්නය ඉක්මනින් උරාගන්නවා කියලා. දැන් හිතන්න වීදුරුව අයිනේ ලොකු කළු තීරුවක් තියෙනවා, මැද මුකුත් නෑ. එතකොට අවන් එකේදී අර කළු තීරුව තියෙන හරිය විතරක් ඉක්මනින් රත් වෙනවා, හැබැයි මැද හරිය රත් වෙන්නේ හිමින්.
මෙහෙම එක එක තැන් එක එක විදිහට රත් වුණාම වීදුරුව ඇදවෙන්න (Thermal stress/Warping) බලනවා. මේකෙන් වීදුරුව ලේසියෙන්ම පුපුරලා යන්න පුළුවන්. ඒ වගේම "Lensing effect" කියලා දෙයක් ඇතිවෙලා (හරියට කාචයක් වගේ), ඔයා කාර් එකේ ඇතුළේ ඉඳන් වීදුරුවෙන් එළිය බලද්දී පාරේ යන වාහන, ඉරි ඔක්කොම ඇදවෙලා (Distorted) පේන්න ගන්නවා. එහෙම වුණොත් ඔයාට හරියට වාහනේ එලවගන්න බැරි වෙනවා! 😵💫
මෙන්න මේ ප්‍රශ්නේ විසඳන්න තමයි අර කළු තිත් ටික දැම්මේ. ලොකු කළු තීරුවේ ඉඳන් සුදු වීදුරුවට එකපාරටම යන්නේ නැතුව, තිත් වලින් හිමිහිට ඒ වෙනස කරනවා. එතකොට රස්නය වීදුරුව පුරාම එක සමානව බෙදිලා ගිහින්, වීදුරුව ඇදවෙන්නේවත්, ඔයාගේ පෙනීම අවුල් වෙන්නේවත් නෑ!
මේ තිත් රටාවෙන් අපේ ඇස් වලටත් ලොකු උදව්වක් වෙනවා. ගොඩක් අව්ව තියෙන දවසක ඔයා වාහනේ යද්දී, අඳුරු කළු තීරුවේ ඉඳන් එකපාරටම ලොකු එළියක් තියෙන සුදු වීදුරුවට ඇස යද්දී ඇසට ලොකු අපහසුවක් දැනෙනවා. අර තිත් රටාව නිසා ඒ එළිය හිමිහිට පාලනය වෙලා ඇසට ලොකු සහනයක් දෙනවා. 😎🌤️
ඒ වගේම ඔයා දැකලා ඇති සමහර වාහන වල ඇතුලෙ මැද කණ්ණාඩිය තියෙන හරියේ උඩ ඉඳන් පල්ලෙහාටත් කළු තිත් ගොඩක් තියෙනවා. මේකට කියන්නේ "Third visor frit" කියලා. ඉර නගිනකොට හරි බහිනකොට හරි ඉරේ එළිය කෙලින්ම ඔයාගේ ඇසට වැටෙන්න පුළුවන්. ඔයාට Sun visors පල්ලෙහාට දැම්මත්, ඒ දෙක මැද තියෙන හිඩැසෙන් ඉර එළිය එනවා. අන්න ඒ හිඩැස වහලා ඔයාගේ ඇස් බේරගන්න තමයි අර වීදුරුව මැද කළු තිත් දාලා තියෙන්නේ! 🌞🛡️
ලිපියට පුංචි තත්පර 10ක් වැය කරලා Comment එකක් දාගෙන යන්න කියලා ආදරයෙන් ඉල්ලනවා!
බැලූ බැල්මට නිකන්ම නිකන් පේන්ට් පාරක් වගේ පෙනුණට, ඔයාගේ කාර් එකේ වීදුරුව වටේ තියෙන ඒ කළු තිත් ටික කියන්නේ වාහන ඉතිහාසයේ බිහිවුණ සුපිරිම සොයාගැනීමක්. වීදුරුව වාහනෙන් ගැලවෙන්නේ නැතුව තියාගන්න, ඉර එළියෙන් ගම් එක දියවෙන එක නවත්වන්න, වීදුරුව ඇදවෙන එක නවත්වන්න වගේම ඔයාගේ ඇස් දෙක අව්වෙන් බේරගන්නත් මේ පුංචි තිත් ටික මහා ලොකු සේවයක් කරනවා. 🌟
ඊළඟ වතාවේ ට්‍රැෆික් එකේ ඉද්දී හරි, කාර් එකට නගිද්දී හරි මේ කළු තිත් ටික දැක්කාම මේ හැංගුණු රහස් ටික මතක් කරගන්න. මේ ලිපියෙන් ඔයා අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගත්තාද? මේ වගේ එදිනෙදා දකින දේවල් පිටිපස්සේ හැංගිලා තියෙන විද්‍යාත්මක කතා ගැන තව දැනගන්න ඔයා කැමතිද? ඔයාගේ අදහස පල්ලෙහායින් Comment කරන්න. ඒ වගේම මේ වටිනා ලිපියට Like එකක් දාලා, වාහන වලට ආස ඔයාගේ යාළුවන්ටත් අනිවාර්යයෙන්ම Share කරන්න අමතක කරන්න එපා! 🚗👍💬🗣️
Written By : Sulochana Dissanayake
Source : Internet
